Aant. 1.1 Inleiding

Met 'onbillijkheden van overwegende aard' wordt bedoeld dat de hardheidsclausule is bedoeld voor gevallen waarin echt sprake is van een onredelijk gevolg als de belastingwet streng wordt toegepast, een gevolg dat niet de bedoeling van de wet kan zijn geweest. Van zulke gevallen vindt u hieronder bij punt 3 een aantal voorbeelden.

Privéritten met een zakelijke auto tijdens wachtdiensten

Een voorbeeld van toepassing van de hardheidsclausule betreft de auto van de zaak bij werknemers die te maken hebben met wachtdiensten. Wachtdiensten zijn periodes waarbinnen werknemers oproepbaar zijn, bijvoorbeeld binnen een roulatiesysteem. Als een werknemer tijdens een wachtdienst een auto van de zaak gebruikt voor familiebezoek, is dat een privérit. Het karakter van de rit kan gedeeltelijk wijzigen in zakelijk als de werknemer een oproep van zijn werkgever ontvangt. In zo'n geval zijn alleen de eerste kilometers privé. Dat is niet praktisch. Daarom is goedgekeurd dat als een werknemer voor een wachtdienst een auto van de zaak krijgt, de gereden kilometers tijdens deze wachtdienst als zakelijk worden aangemerkt. Er gelden wel voorwaarden. Die vindt u in het besluit van 20 mei 2014, waarnaar wij verwijzen in aant. 14.

Voorkomen van dubbele schenk- of erfbelasting

Soms worden schenkingen gedaan of is er een nalatenschap waarop zowel Nederlandse als buitenlandse regels voor het betalen van schenk- of erfbelasting van toepassing zijn. Dat kan tot gevolg hebben dat er in Nederland maar ook in het buitenland belasting moet worden betaald, bijvoorbeeld omdat regels van erfrecht in het buitenland anders worden uitgelegd dan in Nederland. In het besluit van 15 oktober 2014, waarnaar wij verwijzen in aant. 5, is een aantal flexibele regels opgenomen om dubbele belasting te voorkomen. Zo is bijvoorbeeld goedgekeurd dat de door een staat van de Verenigde Staten geheven ‘State Tax’ bij overlijden voor de berekening van de Nederlandse erfbelasting als schuld op de verkrijging(en) uit de nalatenschap in mindering kan worden gebracht.

Hardheidsclausule in de motorrijtuigenbelasting

Dierenambulances zijn alleen vrijgesteld van motorrijtuigenbelasting als ze worden gebruikt voor het vervoer van zieke en gewonde dieren. Er is een goedkeuring dat de vrijstelling ook geldt als incidenteel een overleden huisdier of een als gevolg van een aanrijding overleden (wild) dier wordt vervoerd. Ook is het incidenteel vervoeren van zwerfdieren toegestaan. De vrijstelling kan ook worden verleend als dierenambulances worden ingezet voor hulp van in nood geraakte dieren, zoals in geval van uitgebroken, beklemde of te water geraakte dieren.

Voor auto's die nog geen kenteken hebben kan tijdelijk een transitokenteken worden aangevraagd voor bijvoorbeeld vervoer over de weg naar het buitenland. Voor die transitokentekens is geen motorrijtuigenbelasting verschuldigd op grond van de hardheidsclausule.

Deze en andere voorbeelden van de hardheidsclausule in de motorrijtuigenbelasting zijn opgenomen in het Kaderbesluit motorrijtuigenbelasting, waarnaar wij verwijzen in aant. 4.

Ja. Alleen is dan niet de Minister van Financiën, maar het College van Burgemeester en Wethouders de instantie die de hardheidsclausule mag toepassen.

Ja. De Minister van Financiën voert de wet uit en heeft ook de beste informatie in handen om te kunnen oordelen of de hardheidsclausule moet worden toegepast. Het parlement heeft een controlerende taak. Als de Commissie voor de verzoekschriften uit het parlement een verzoek krijgt om toepassing van de hardheidsclausule, omdat de minister dat heeft geweigerd, dan kan de commissie de minister vragen stellen over de afwijzing, maar niet zelf de hardheidsclausule alsnog toepassen.

Nee. De rechter kan de hardheidsclausule niet toepassen. Dat kan alleen de Minister van Financiën (en het College van Burgemeester en Wethouders bij gemeentelijke belastingen). De rechter kan in sommige gevallen wel kijken of er vertrouwen is gewekt door besluiten waarin de hardheidsclausule is opgenomen.

Nee. De toepassing van de hardheidsclausule hoort bij het regeringsbeleid, Het parlement is de instantie die daarover een oordeel kan geven.

Ja. De staatssecretaris heeft op 8 maart 2019een conceptbeleidsbesluit met (kortdurend) overgangsrecht in geval van een terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk (VK) uit de EU zonder deal naar de Tweede Kamer gestuurd.