Aant. 1.1 Inleiding

Of de heffing via het opleggen van een aanslag plaatsvindt, wordt bepaald door de desbetreffende heffingswet. Wanneer daar een bepaling is opgenomen dat de heffing geschiedt ‘bij wege van aanslag’, dan is hoofdstuk III AWR en daarmee art. 11 AWR van toepassing.

De belastingschuld vloeit rechtstreeks uit de wet voort en ontstaat niet pas door het vaststellen van de aanslag. De functie van de aanslag is alleen de uit de wet voortvloeiende materiële belastingschuld te formaliseren. Daarmee ontstaat allereerst een titel voor de invordering van de schuld, maar het is ook het beginpunt voor de rechtsbescherming.

Het is mogelijk om meerdere aanslagen op één aanslagbiljet te plaatsten. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij de aanslagen inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen. Ook bij de gemeentelijke heffingen komt plaatsing van meerdere aanslagen op één biljet voor.

Het opnieuw opleggen van een (definitieve) aanslag is niet toegestaan, ook niet als de aanslag onjuist blijkt te zijn. Herziening kan alleen door het opleggen van een navorderingsaanslag (art. 16 AWR).

Ook als er geen belasting verschuldigd is kan een (nihil)aanslag worden opgelegd. Dit maakt de verrekening van voorheffing en voorlopige aanslagen mogelijk (art. 15 AWR)

De functie van inspecteur wordt uitgeoefend door de directeuren van de vijf organisatieonderdelen van de Belastingdienst. Dat zijn: Belastingdienst/Particulieren, Belastingdienst/Midden- en kleinbedrijf, Belastingdienst/Grote ondernemingen, Belastingdienst/Centrale administratieve processen en Belastingdienst/Caribisch Nederland.

Op grond van artikel. 3:2 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) vergaart het bestuursorgaan, en daarmee ook de inspecteur, bij de voorbereiding van een besluit de nodige kennis omtrent de relevante feiten en de af te wegen belangen.

De aangifte dient als (een belangrijk) hulpmiddel bij het vaststellen van de aanslag. Dat betekent dat de inspecteur van de aangifte kan afwijken. Wel zal hij zijn beslissing tot afwijking moeten motiveren. Hij kan ook een aanslag kan vaststellen als er geen aangifte is ingediend (art. 11, lid 2, AWR).

De termijn voor het opleggen van de aanslag is in beginsel drie jaar vanaf het tijdstip waarop de belastingschuld is ontstaan. Deze termijn wordt verlengd met de periode van uitstel die voor het indienen van de aangifte is verleend (art. 11, lid 3 AWR). Verdere verlenging is aan de orde bij het opleggen van een informatiebeschikking. In dat geval wordt de termijn voor het opleggen van de aanslag verlengd met de periode tussen de bekendmaking van de informatiebeschikking en het moment van onherroepelijk worden ervan (art. 52a, lid 3 AWR).

De aanslag treedt in werking door de bekendmaking aan de belanghebbende (art. 3:41 en 3:42 Awb). Daarbij is het van belang dat een juiste tenaamstelling plaatsvindt.