Einde inhoudsopgave
Richtlijn 2008/98/EG betreffende afvalstoffen en tot intrekking van een aantal richtlijnen
Artikel 22 quater Organisaties voor producentenverantwoordelijkheid voor textielproducten
Geldend
Geldend vanaf 16-10-2025
- Bronpublicatie:
10-09-2025, PbEU L 2025, 2025/1892 (uitgifte: 26-09-2025, regelingnummer: 2025/1892)
- Inwerkingtreding
16-10-2025
- Bronpublicatie inwerkingtreding:
10-09-2025, PbEU L 2025, 2025/1892 (uitgifte: 26-09-2025, regelingnummer: 2025/1892)
- Vakgebied(en)
EU-recht / Bijzondere onderwerpen
1.
De lidstaten zorgen ervoor dat producenten van textiel-, textielgerelateerde of schoeiselproducten zoals genoemd in bijlage IV quater een organisatie voor producentenverantwoordelijkheid opdragen om namens hen hun in artikel 22 bis vastgelegde verplichtingen inzake uitgebreide producentenverantwoordelijkheid na te komen.
2.
De lidstaten vereisen dat organisaties voor producentenverantwoordelijkheid die namens producenten de verplichtingen inzake uitgebreide producentenverantwoordelijkheid willen nakomen overeenkomstig artikel 8 bis, lid 3, de artikelen 22 bis, 22 ter en 22 quinquies en dit artikel, daartoe goedkeuring van een bevoegde autoriteit verkrijgen.
3.
De lidstaten bepalen de criteria inzake de kwalificaties waarover organisaties voor producentenverantwoordelijkheid moeten beschikken om door producenten te kunnen worden aangesteld om namens hen de verplichtingen inzake uitgebreide producentenverantwoordelijkheid na te komen. De lidstaten verplichten organisaties voor producentenverantwoordelijkheid om aan te tonen dat zij over de nodige deskundigheid op het gebied van afvalbeheer en duurzaamheid beschikken.
4.
De lidstaten mogen afwijken van de verplichting van lid 3, mits zij uiterlijk op 16 oktober 2025 reeds criteria hebben vastgesteld om ervoor te zorgen dat een organisatie voor producentenverantwoordelijkheid slechts door producenten kan worden aangesteld om namens hen de verplichtingen inzake uitgebreide producentenverantwoordelijkheid na te komen indien zij haar deskundigheid op het gebied van afvalbeheer aantoont en die criteria waarborgen dat de organisatie voor producentenverantwoordelijkheid het afval op duurzame wijze zal beheren en het effect van het afvalbeheer op het milieu zal beperken.
5.
Onverminderd artikel 8 bis, lid 4, vereisen de lidstaten dat organisaties voor producentenverantwoordelijkheid ervoor zorgen dat de financiële bijdragen die aan hen worden betaald door producenten van textiel-, textielgerelateerde of schoeiselproducten zoals genoemd in bijlage IV quater:
- a)
worden gebaseerd op het gewicht en, indien passend, de kwantiteit van de betrokken producten en, voor de textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten zoals genoemd in bijlage IV quater, worden gemoduleerd op basis van de op grond van Verordening (EU) 2024/1781 vastgestelde vereisten inzake ecologisch ontwerp die het meest relevant zijn voor de preventie van afval van textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten en voor de verwerking ervan overeenkomstig de afvalhiërarchie en de overeenkomstige meetmethoden voor die criteria die zijn vastgesteld op grond van die verordening of ander Unierecht waarin geharmoniseerde duurzaamheidscriteria en meetmethoden voor textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten zijn vastgelegd, en die de verbetering van de ecologische duurzaamheid en circulariteit van die producten waarborgen;
- b)
rekening houden met de inkomsten van de organisaties voor producentenverantwoordelijkheid uit hergebruik, uit de voorbereiding voor hergebruik of uit de waarde van secundaire grondstoffen uit gerecyclede afgedankte textielproducten;
- c)
zorgen voor een gelijke behandeling van producenten ongeacht hun oorsprong of omvang, zonder daarbij producenten, met inbegrip van kleine en middelgrote ondernemingen, van kleine hoeveelheden textiel-, textielgerelateerde of schoeiselproducten zoals genoemd in bijlage IV quater, onevenredig te belasten.
6.
Waar het wenselijk is ultrafast en fast fashion en de overproductie van afval van textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten zoals genoemd in bijlage IV quater die daarmee gepaard gaat, aan te pakken, kunnen de lidstaten van de organisaties voor producentenverantwoordelijkheid vereisen dat zij de financiële bijdrage voor textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten zoals genoemd in bijlage IV quater moduleren op de uit dergelijke praktijken voortvloeiende levensduur van producten, de nuttige levensduur van die producten na de eerste gebruiker, en de bijdrage aan het sluiten van de kringloop voor die producten, door afgedankte textielproducten om te vormen tot grondstoffen voor nieuwe productieketens.
7.
Indien dat nodig is om verstoring van de interne markt te voorkomen en om consistentie te waarborgen met de vereisten inzake ecologisch ontwerp als vastgesteld op grond van artikel 4, in samenhang met artikel 5, van Verordening (EU) 2024/1781, stelt de Commissie uitvoeringshandelingen vast met daarin de criteria voor de modulatie van vergoedingen met het oog op de toepassing van lid 5, punt a), en lid 6 van dit artikel. Die uitvoeringshandelingen hebben geen betrekking op de precieze bepaling van de bijdragen en worden vastgesteld volgens de in artikel 39, lid 2, van deze richtlijn bedoelde onderzoeksprocedure.
8.
De lidstaten zorgen ervoor dat de organisaties voor producentenverantwoordelijkheid op het grondgebied van een lidstaat waar zij die producten voor het eerst op de markt aanbieden, een systeem opzetten voor de gescheiden inzameling van gebruikte en afgedankte textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten zoals genoemd in bijlage IV quater, ongeacht de aard, de samenstelling van het materiaal, de staat, de naam, het merk, het handelsmerk of de oorsprong ervan. Het systeem voor gescheiden inzameling:
- a)
biedt de in lid 9, punt a), bedoelde actoren de mogelijkheid om gebruikte en afgedankte textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten te laten inzamelen, en voorziet in de praktische regelingen die nodig zijn voor de inzameling en het vervoer van gebruikte en afgedankte textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten, en stelt kosteloos geschikte inzamelings- en transportcontainers ter beschikking van de inzamelpunten die deel uitmaken van het inzamelingssysteem van de organisatie voor producentenverantwoordelijkheid;
- b)
zorgt voor de kosteloze inzameling van gebruikte en afgedankte textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten die worden ingezameld via de inzamelpunten die deel uitmaken van het inzamelingssysteem van de organisatie voor producentenverantwoordelijkheid, met een frequentie die afgestemd is op het bestreken gebied en de hoeveelheid gebruikte en afgedankte textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten die gewoonlijk via die inzamelpunten worden ingezameld;
- c)
zorgt voor de kosteloze inzameling van door entiteiten van de sociale economie en andere actoren geproduceerd afval van textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten die worden ingezameld via de inzamelpunten die deel uitmaken van het inzamelingssysteem van de organisatie voor producentenverantwoordelijkheid, waarbij er wordt gecoördineerd tussen de organisatie voor producentenverantwoordelijkheid en die entiteiten van de sociale economie en die andere actoren.
Elke coördinatie tussen organisaties voor producentenverantwoordelijkheid blijft onderworpen aan het mededingingsrecht van de Unie.
9.
De lidstaten zorgen ervoor dat het in lid 8 bedoelde inzamelingssysteem:
- a)
bestaat uit inzamelpunten die namens hen zijn opgezet door de organisaties voor producentenverantwoordelijkheid en afvalbeheerders, in samenwerking met een of meer van de volgende actoren: entiteiten van de sociale economie, detailhandelaren, overheidsinstanties of derden die namens die overheidsinstanties gebruikte en afgedankte textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten zoals genoemd in bijlage IV quater, inzamelen, en exploitanten van vrijwillige inzamelpunten;
- b)
het gehele grondgebied van de lidstaat bestrijkt, rekening houdend met de omvang en dichtheid van de bevolking, met de verwachte hoeveelheid gebruikte en afgedankte textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten zoals genoemd in bijlage IV quater, en met de toegankelijkheid voor en nabijheid van eindgebruikers, zonder zich te beperken tot gebieden waar de inzameling en het daaropvolgende beheer van die producten winstgevend is;
- c)
tegelijk voor een aanhoudende en technisch haalbare toename van de gescheiden inzameling en voor een overeenkomstige afname van de hoeveelheid gebruikte en afgedankte textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten zoals genoemd in bijlage IV quater in het ingezameld gemengd stedelijk afval zorgt, op basis van de beschikbare goede praktijken.
10.
De lidstaten zorgen ervoor dat organisaties voor producentenverantwoordelijkheid de deelname van lokale overheidsinstanties, entiteiten van de sociale economie of andere exploitanten die zich met hergebruik bezighouden aan het op grond van lid 8 opgezette systeem voor gescheiden inzameling, niet mogen weigeren.
11.
Onverminderd lid 8, punten a) en b), en lid 9, punt a), zorgen de lidstaten ervoor dat entiteiten van de sociale economie hun eigen punten voor gescheiden inzameling mogen onderhouden en exploiteren en dat zij wat betreft de locatie van de punten voor gescheiden inzameling een gelijke of voorkeursbehandeling krijgen. De lidstaten zorgen ervoor dat entiteiten van de sociale economie die overeenkomstig lid 9, punt a), deel uitmaken van het inzamelingssysteem, niet verplicht zijn om ingezamelde gebruikte en afgedankte textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten zoals genoemd in bijlage IV quater in te leveren bij de organisatie voor producentenverantwoordelijkheid.
12.
De lidstaten zorgen ervoor dat entiteiten van de sociale economie die overeenkomstig lid 11 hun eigen punten voor gescheiden inzameling exploiteren, ten minste eenmaal per jaar aan de bevoegde autoriteit de volgende informatie verstrekken in verband met de hoeveelheid (in gewicht) gescheiden ingezamelde gebruikte en afgedankte textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten zoals genoemd in bijlage IV quater:
- a)
de hoeveelheid (in gewicht) die voor hergebruik geschikt is bevonden, waar mogelijk met vermelding van de uitgevoerde hoeveelheid (in gewicht);
- b)
de hoeveelheid (in gewicht) die bestemd is om te worden voorbereid voor hergebruik en om te worden gerecycled, indien beschikbaar met afzonderlijke vermelding van vezel-tot-vezelrecycling en van de uitgevoerde hoeveelheid in gewicht, en
- c)
de hoeveelheid (in gewicht) die bestemd is voor andere nuttige toepassing of verwijdering.
13.
In afwijking van lid 12 kunnen de lidstaten entiteiten van de sociale economie geheel of gedeeltelijk vrijstellen van de verplichting om de in lid 12 bedoelde informatie in te dienen, indien de naleving van die verslagleggingsverplichtingen onevenredige administratieve lasten zou veroorzaken voor die entiteiten.
14.
De lidstaten zorgen ervoor dat organisaties voor producentenverantwoordelijkheid, naast de in artikel 8 bis, lid 2, bedoelde informatie, aan eindgebruikers de volgende informatie ter beschikking stellen over duurzame consumptie, met inbegrip van tweedehandsopties, hergebruik en beheer aan het einde van de levensduur van textiel en schoeisel, met betrekking tot textiel-, textielgerelateerde of schoeiselproducten zoals genoemd in bijlage IV quater die producenten voor het eerst op de markt aanbieden:
- a)
de rol van eindgebruikers in het bijdragen aan afvalpreventie, met inbegrip van beste praktijken, met name door duurzame consumptiepatronen te bevorderen en een goede zorg voor producten tijdens het gebruik te stimuleren;
- b)
de beschikbare regelingen voor hergebruik en reparatie van textiel en schoeisel;
- c)
de locatie van inzamelpunten;
- d)
de rol van eindgebruikers in het op een correcte manier bijdragen aan de gescheiden inzameling van gebruikte en afgedankte textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten, ook door te doneren;
- e)
de impact van textielproductie op het milieu, de gezondheid van de mens en sociale en mensenrechten, met name van ‘fast fashion’-praktijken en consumptie, recycling en andere handelingen voor nuttige toepassing en verwijdering en het incorrect weggooien van afgedankte textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten, zoals het weggooien ervan als zwerfafval of in het gemengd stedelijk afval, alsmede de stappen die zijn genomen om de impact op het milieu en de menselijke gezondheid te beperken.
15.
De lidstaten zorgen ervoor dat de organisatie voor producentenverantwoordelijkheid de in lid 14 bedoelde informatie regelmatig verstrekt, en dat de informatie actueel is en wordt verstrekt door middel van:
- a)
een website of een ander elektronisch communicatiemiddel;
- b)
communicatie op openbare plaatsen en bij het inzamelpunt;
- c)
onderwijsprogramma's, bewustmakingscampagnes en activiteiten om de betrokkenheid van de gemeenschap te bevorderen;
- d)
voorlichting in een taal of talen die gebruikers en consumenten gemakkelijk kunnen begrijpen.
16.
Indien in een lidstaat meerdere organisaties voor producentenverantwoordelijkheid zijn aangesteld om namens producenten de verplichtingen inzake uitgebreide producentenverantwoordelijkheid na te komen, zorgen de lidstaten ervoor dat die organisaties voor producentenverantwoordelijkheid het gehele grondgebied van die lidstaat bestrijken, zodat de kwaliteit van de dienstverlening van het systeem voor gescheiden inzameling voor gebruikte en afgedankte textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten zoals genoemd in bijlage IV quater op het gehele grondgebied uniform is.
De lidstaten dragen de bevoegde autoriteit op, of wijzen een onafhankelijke derde partij aan, om erop toe te zien dat organisaties voor producentenverantwoordelijkheid hun verplichtingen op gecoördineerde wijze en met inachtneming van het mededingingsrecht van de Unie nakomen. Lidstaten waar slechts één organisatie voor producentenverantwoordelijkheid is aangesteld om namens producenten de verplichtingen inzake uitgebreide producentenverantwoordelijkheid na te komen, kunnen de bevoegde autoriteit opdragen, of een onafhankelijke derde partij aanwijzen, om erop toe te zien dat de organisatie voor producentenverantwoordelijkheid bij het nakomen van haar verplichtingen het mededingingsrecht van de Unie in acht neemt.
17.
De lidstaten vereisen dat de organisaties voor producentenverantwoordelijkheid de vertrouwelijkheid waarborgen van de gegevens waarover zij beschikken met betrekking tot informatie inzake eigendomsrechten of informatie die rechtstreeks kan worden toegeschreven aan afzonderlijke producenten of hun gemachtigde vertegenwoordigers.
18.
De lidstaten zorgen ervoor dat de organisaties voor producentenverantwoordelijkheid op hun websites, naast de in artikel 8 bis, lid 3, punt e), bedoelde informatie, het volgende publiceren:
- a)
ten minste eenmaal per jaar, met inachtneming van de commerciële en industriële vertrouwelijkheid, informatie over:
- i)
de hoeveelheid, met inbegrip van de hoeveelheid in gewicht, producten die voor het eerst op de markt worden aangeboden;
- ii)
de hoeveelheid (in gewicht) gescheiden ingezamelde gebruikte en afgedankte textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten zoals genoemd in bijlage IV quater, met afzonderlijke vermelding van onverkochte producten;
- iii)
de door de organisatie voor producentenverantwoordelijkheid bereikte percentages hergebruik, voorbereiding voor hergebruik, en recycling, met afzonderlijke vermelding van het percentage vezel-tot-vezelrecycling;
- iv)
de percentages andere handelingen voor nuttige toepassing en verwijdering, en
- v)
de percentages uitgevoerde voor hergebruik geschikt bevonden gebruikte textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten zoals genoemd in bijlage IV quater en uitgevoerde afgedankte textiel-, textielgerelateerde en schoeiselproducten zoals genoemd in bijlage IV quater;
- b)
informatie over de selectieprocedure voor overeenkomstig lid 19 te selecteren afvalbeheerders.
19.
De lidstaten zorgen ervoor dat organisaties voor producentenverantwoordelijkheid een transparante en niet-discriminerende procedure vaststellen voor de selectie van afvalbeheerders, op basis van transparante gunningscriteria, zonder kleine en middelgrote ondernemingen onevenredig te belasten, voor de inkoop van:
- a)
afvalbeheerdiensten van in lid 9, punt a), bedoelde afvalbeheerders, en
- b)
de daaropvolgende afvalverwerking.
20.
De lidstaten zorgen ervoor dat organisaties voor producentenverantwoordelijkheid de bevoegde autoriteiten jaarlijks de in lid 18, punten a) en b), bedoelde informatie verstrekken, met inbegrip van de in lid 18, punt a), bedoelde relevante informatie die jaarlijks moet worden verstrekt door de producenten van in bijlage IV quater genoemde textiel-, textielgerelateerde of schoeiselproducten die voor het eerst op de markt zijn aangeboden. De lidstaten zorgen ervoor dat organisaties voor producentenverantwoordelijkheid de hoeveelheid in gewicht wat betreft de in lid 18, punt a), iii), iv) en v), bedoelde informatie specificeren.
In afwijking van de eerste alinea van dit lid vereisen de lidstaten van organisaties voor producentenverantwoordelijkheid dat zij producenten die als onderneming minder dan tien werknemers tellen en waarvan de jaaromzet en het jaarlijks balanstotaal niet meer dan 2 miljoen EUR bedragen, alleen vragen om jaarlijks de in lid 18, punt a), i), vermelde informatie te verstrekken.
De Commissie wijzigt de Uitvoeringsbesluiten (EU) 2019/1004 (1) en (EU) 2021/19 (2) van de Commissie teneinde die uitvoeringshandelingen overeenkomstig artikel 37, lid 7, van deze richtlijn aan te vullen met de in de eerste alinea bedoelde informatie. De gewijzigde uitvoeringshandelingen hebben betrekking op:
- a)
informatie over verslagleggingsschema's;
- b)
specificaties met betrekking tot de structuur en het formaat van de verslaglegging van gegevens teneinde de uniformiteit en consistentie te waarborgen en de consolidatie door organisaties voor producentenverantwoordelijkheid te faciliteren.
Die uitvoeringshandelingen worden vastgesteld volgens de in artikel 39, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure.
Voetnoten
Uitvoeringsbesluit (EU) 2019/1004 van de Commissie van 7 juni 2019 tot vaststelling van voorschriften voor de berekening, de verificatie en de verslaglegging van gegevens over afvalstoffen overeenkomstig Richtlijn 2008/98/EG van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Uitvoeringsbesluit C(2012) 2384 van de Commissie (PB L 163 van 20.6.2019, blz. 66, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2019/1004/oj).
Uitvoeringsbesluit (EU) 2021/19 van de Commissie van 18 december 2020 tot vaststelling van een gemeenschappelijke methode en een model voor verslaglegging over hergebruik overeenkomstig Richtlijn 2008/98/EG van het Europees Parlement en de Raad (PB L 10 van 12.1.2021, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2021/19/oj).