5 De ingrijpendheid en de omvang van de schade

De ingrijpendheid en de omvang van de schade kan als gegeven dienen om de waardering tot uitdrukking te brengen van het risico dat ondanks goed herstel een gebrek ontstaat. Volgens het arrest van de Hoge Raad is het juist dit risico dat de waardevermindering doet ontstaan. Het zal van algemene bekendheid zijn dat naarmate de schade aan een auto omvangrijker, ingrijpender is, het risico dat na herstel een gebrek ontstaat groter wordt. Naarmate er meer handelingen aan een auto worden verricht neemt de kans dat vermindering in deugdelijkheid ontstaat toe. Verdedigbaar is voorts dat het eenvoudig vervangen van beschadigde onderdelen door nieuwe het risico dat zich een gebrek openbaart niet vergroot.

Strikt genomen kan er nog onderscheid worden gemaakt tussen de omvang en de ingrijpendheid van een schade. In deze richtlijn is er echter voor gekozen om de totale arbeidskosten van het schadeherstel in de formule te betrekken. Het onderscheid tussen omvang en ingrijpendheid is, gezien de complexheid van reparatietechnieken en verscheidenheid aan merken en modellen, niet eenduidig aan te geven. De arbeidskosten zijn doorgaans gespecificeerd op het expertiserapport vermeld. Het betrekken van alleen deze kosten in de richtlijn, sluit aan bij de in de branche levende opvattingen omtrent de risicofactoren welke tot waardevermindering kunnen leiden. Tevens wordt er mee voorkomen dat (extreme) prijzen van onderdelen een rol spelen in de omvang van de waardevermindering.

Betreffende de tot de arbeidskosten behorende spuitkosten zij nog opgemerkt dat deze zowel bij gedeeltelijk spuiten als bij geheel overspuiten van het voertuig van invloed zijn op de waardevermindering. Deze moeten worden opgenomen in de berekening van de waardevermindering.

Evenals bij de factor omtrent de gebruiksduur en de kilometerstand, is de invloed van de omvang van de schade tot uitdrukking te brengen door een breuk die kan variëren tussen 0 en 1. In deze breuk is naast de omvang van de schade tevens de consumentenprijs betrokken. De in geld uitgedrukte omvang van een schade zal bij een auto met een lage consumentenprijs zwaarder wegen dan bij een auto van een hogere prijsklasse. Uit onderzoek is gebleken dat de relatie tussen de consumentenprijs en de omvang van de schade bij duurdere automobielen aan belang inboet.

Dit betekent dat de consumentenprijs — als element in de noemer van de breuk — niet hoger mag zijn dan € 45.000. Om dit te bereiken is in de formule een correctiefactor opgenomen, die hierna nog zal worden besproken. Deze correctie is noodzakelijk geacht tot en met een consumentenprijs van € 90.000,‒. Daarboven is eventueel optredende waardevermindering niet verder bestudeerd omdat het aantal verkochte auto's in die prijsklasse een gering percentage bedraagt van de totale nieuwe automobiel verkoop. Voor auto's met een hogere consumentenprijs dan € 90.000,‒ geldt deze richtlijn derhalve niet.

De omvang van een schade zal de meeste invloed uitoefenen op optredende waardevermindering, als de auto nog net niet als totaal verloren moet worden beschouwd. Uit onderzoek is gebleken dat bij net in gebruik zijnde auto's uit de gangbare prijsklassen deze grens gemiddeld genomen wordt bereikt als de totale omvang van de schade -dus inclusief de kosten voor nieuwe onderdelen — 63% van de consumentenprijs bedraagt. De breuk, die de omvang van de schade tot uitdrukking moet brengen, dient derhalve het grootst — dus 1 — te zijn als de omvang van de schade gelijk is aan 63% van de consumentenprijs. Aangezien de omvang van de schade in deze richtlijn alleen tot uitdrukking wordt gebracht door de arbeidskosten en spuitkosten, dienen deze elementen nog zodanig te worden gecorrigeerd dat de totale omvang van de schade gerelateerd kan worden aan de consumentenprijs.

Uit gegevens ontleend aan de praktijk is gebleken dat de verhouding tussen arbeidskosten, spuitkosten en de kosten voor nieuwe onderdelen gemiddeld 32 : 35 : 29 bedraagt. Het totale gemiddelde schadebedrag bestaat derhalve voor 32% uit arbeidskosten (inclusief richtbank) en voor 29% uit kosten voor nieuwe onderdelen vermeerderd met 35% spuitkosten. Om de omvang van de schade in de formule tot een volwaardige grootheid te brengen, dienen de arbeidskosten vermeerderd met de spuitkosten vermenigvuldigd te worden met een factor 1,5.

Op grond hiervan kan voor de invloed van de omvang van de schade de volgende breuk in de formule worden opgenomen:

Net als bij de eerder genoemde begrippen is het voor een eenduidige toepassing van de richtlijn nodig geacht om de componenten nader te omschrijven en wel als volgt: