Beleggingsinstellingen

De fiscale winst van een fiscale beleggingsinstelling (FBI) wordt belast tegen een vennootschapsbelastingtarief van 0%. Voor koersresultaten en vermogenswinsten is naar keuze een volledige vennootschapsbelastingvrijstelling beschikbaar. Een FBI betaalt dus geen vennootschapsbelasting, maar is wel subjectief onderworpen aan vennootschapsbelastingheffing. Dit kan van belang zijn voor de toepassing van belastingverdragen.

Voor de toepassing van het FBI-regime gelden verschillende voorwaarden. Een belangrijke voorwaarde is dat de FBI haar winst binnen acht maanden na afloop van het jaar moet uitkeren aan de aandeelhouders. Onder voorwaarden hoeven koersresultaten en vermogenswinsten niet te worden uitgekeerd.

Er worden eisen gesteld aan de rechtsvorm van de FBI. Doel en feitelijke werkzaamheid van de FBI mag voorts enkel bestaan uit beleggen, waarbij sinds 1 januari 2025 geldt dat een FBI niet mag beleggen in Nederlandse onroerende zaken en bepaalde schuldvorderingen waarvan de vergoeding hoofdzakelijk verband houdt met inkomsten uit Nederlandse onroerende zaken

Daarnaast gelden vereisten met betrekking tot de aandeelhouders van een FBI. De strekking van deze vereisten is het waarborgen van het collectieve beleggingskarakter.

Ook is van belang dat een FBI moet voldoen aan limieten met betrekking tot de financiering met vreemd vermogen (de financieringslimiet). De beleggingen mogen gefinancierd zijn met vreemd vermogen tot maximaal 60% van de fiscale boekwaarde van vastgoed(dochters) en 20% van de overige beleggingen.

Een FBI moet als hoofdregel dividendbelasting afdragen over uitgekeerde winsten. Hierbij is een afdrachtvermindering beschikbaar voor eventuele ten laste van de FBI ingehouden dividendbelasting en buitenlandse bronheffing. De hoogte van de afdrachtvermindering is onder meer afhankelijk van de samenstelling van het aandeelhouderbestand.

Een vrijgestelde beleggingsinstelling (VBI) is op verzoek niet onderworpen aan de heffing van vennootschapsbelasting. Daarnaast is een vrijgestelde beleggingsinstelling als hoofdregel niet inhoudingsplichtig voor de dividendbelasting.

Een VBI moet aan verschillende voorwaarden voldoen. Allereerst dient sprake te zijn van een beleggingsinstelling of instelling voor collectieve belegging in effecten als bedoeld in art. 1:1 van de Wet op het financieel toezicht. Daarbij dient onder meer sprake te zijn van collectieve belegging. Een VBI mag uitsluitend beleggen in financiële instrumenten en banktegoeden. Daarnaast moet een VBI een open-end karakter hebben. Dit houdt in dat de aandelen of bewijzen van deelgerechtigdheid op verzoek van de deelnemers door de VBI worden ingekocht. Ook geldt het beginsel van risicospreiding en worden eisen gesteld aan de rechtsvorm van de VBI.

Zowel het FBI- als het VBI-regime zijn met ingang van 1 januari 2025 ingrijpend gewijzigd. Hiertoe zijn in 2023 twee wetsvoorstellen aangenomen: (i) de Wet aanpassing fiscale beleggingsinstelling (Wet van 20 december 2023, Stb. 2023, 502) en (ii) de Wet aanpassing fonds voor gemene rekening en vrijgestelde beleggingsinstelling (Wet van 20 december 2023, Stb. 2023, 503). Beide wetten zijn aangepast bij het Belastingplan 2025 (Wet van 18 december 2024, Stb. 2024, 434) en laatstgenoemde opnieuw bij de Overige Fiscale Maatregelen 2026 (Wet van 17 december 2025, Stb. 2025, 445).