Verwijtbaarheid als één van de voorwaarden voor strafbaarheid noemen we ‘schuld als element’.
Verwijtbaarheid als één van de voorwaarden voor strafbaarheid noemen we ‘schuld als element’. Deze moet goed worden onderscheiden van het bestanddeel schuld dat in sommige delictsomschrijvingen voorkomt. Neem bijvoorbeeld de delictsomschrijving van dood door schuld (art. 307 Sr): “Hij aan wiens schuld de dood van een ander te wijten is, wordt gestraft met …” Hier staat het woord schuld in de delictsomschrijving. Deze vorm van schuld wordt ook wel ‘culpa’ genoemd. Culpa behelst een zwaardere vorm van schuld dan het element schuld dat als de ondergrens van de verwijtbaarheid bij elk delict aanwezig moet zijn, wil nog van een strafbaar feit kunnen worden gesproken. Culpa is globaal te omschrijven als ‘aan onachtzaamheid, onvoorzichtigheid, nalatigheid van een zekere graad (ernst) te wijten gevolgen’. Kort gezegd: culpa is verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid.
mr. R. ter Haar
Meer over mr. R. ter Haar
mr. S.E. van den Brink
Meer over mr. S.E. van den Brink
Verwijtbaarheid als één van de voorwaarden voor strafbaarheid noemen we ‘schuld als element’.
Verwijtbaarheid als één van de voorwaarden voor strafbaarheid noemen we ‘schuld als element’. Deze moet goed worden onderscheiden van het bestanddeel schuld dat in sommige delictsomschrijvingen voorkomt. Neem bijvoorbeeld de delictsomschrijving van dood door schuld (art. 307 Sr): “Hij aan wiens schuld de dood van een ander te wijten is, wordt gestraft met …” Hier staat het woord schuld in de delictsomschrijving. Deze vorm van schuld wordt ook wel ‘culpa’ genoemd. Culpa behelst een zwaardere vorm van schuld dan het element schuld dat als de ondergrens van de verwijtbaarheid bij elk delict aanwezig moet zijn, wil nog van een strafbaar feit kunnen worden gesproken. Culpa is globaal te omschrijven als ‘aan onachtzaamheid, onvoorzichtigheid, nalatigheid van een zekere graad (ernst) te wijten gevolgen’. Kort gezegd: culpa is verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid.
Documenten bij dit thema
Wetgeving
Art. 6 WVW 1994
Art. 307 Wetboek van Strafrecht
Art. 417bis Wetboek van Strafrecht
Belangrijkste uitspraken
HR 29 januari 2019, ECLI:NL:HR:2019:110, NJ 2019/77 (Speedrijder)
HR 14 april 2015, ECLI:NL:HR:2015:952, NJ 2015/269 m.nt. Keijzer (Speedbom)
HR 13 oktober 2009, ECLI:NL:HR:2009:BK0021 (Verkeersschuld)
HR 15 oktober 2013, ECLI:NL:HR:2013:959, NJ 2014/27 m.nt. Keijzer (Roekeloosheid)
Literatuur
P.H.P.H.M.C. van Kempen, ‘De ondergrens van culpa’, DD 2004/74.
Themanummer Strafblad ‘Ontwikkelingen in opzet en schuld’, Strafblad nr. 4, 2007
A.A. van Dijk, Strafrechtelijke aansprakelijkheid heroverwogen: over opzet, schuld, schulduitsluitingsgronden en straf (diss. Groningen), Apeldoorn: Maklu Uitgevers 2008.
R. ter Haar e.a., ‘De subjectieve bestanddelen opzet en culpa: een bespreking van enkele lastige kwesties’, TPWS 2016/39.
J. de Hullu, Schuld als bestanddeel, in: Materieel strafrecht 2018/IV.5
Naslag
A.J. Machielse, Culpa, in: Noyon/Langemeijer/Remmelink Wetboek van Strafrecht, Inleiding, nr. 6
Verwante onderwerpen
Opzet