Mededinging en verzekering (R&P nr. VR8) 2019/2.5.1.1:2.5.1.1 Regelgeving en werkingssfeer van het concentratietoezicht

Mededinging en verzekering (R&P nr. VR8) 2019/2.5.1.1

2.5.1.1 Regelgeving en werkingssfeer van het concentratietoezicht

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

De regels zijn op Unieniveau neergelegd in de Concentratieverordening nr. 139/2004 en de bijbehorende Uitvoeringsverordening nr. 802/2004.1 Het Werkingsverdrag bevat geen regeling ten aanzien van concentraties. De Concentratieverordening geeft twee beoordelingsstappen: in de eerste plaats een verplichte voorafgaande melding van een voorgenomen concentratie gevolgd door een toetsing (het zogenoemde vooronderzoek) en in de tweede plaats de vervolgprocedures ingeval een concentratie voornemen problemen oproept.2 De Mededingingswet volgt in grote lijnen het Europese concentratietoezicht en heeft haar bepalingen inzake concentraties opgenomen in hoofdstuk 5 Mw. (artikelen 26-49). De daar opgenomen bepalingen vertonen als gezegd parallellen met het Europese concentratietoezicht. Tijdelijke deelnemingen door banken, financiële instellingen of verzekeraars als bedoeld in artikel 1:1 van de Wet op het financieel toezicht, in een onderneming met als doel om deze deelnemingen weer te verkopen vallen krachtens artikel 28 lid 1 sub a van de Mededingingswet buiten het concentratietoezicht, mits zij de aan deze deelnemingen verbonden stemrechten niet uitoefenen om het marktgedrag van deze onderneming te bepalen, of zij deze stemrechten slechts uitoefenen om de verkoop van deze deelnemingen voor te bereiden, en deze verkoop plaatsvindt binnen een jaar na de verwerving. Illustratief voor het concentratietoezicht zijn de overnames die met enige regelmaat plaatsvinden in de verzekeringssector. Zo deelde de ACM op 19 juni 2015 mee dat aan de voorgenomen concentratie tussen ASR Levensverzekeringen N.V., (als onderdeel van de ASR groep), en Axent Verzekeringen B.V, (als onderdeel van de Axent Holding B.V.), geen mededingingsrechtelijke bezwaren kleefden.3 Op grond van artikel 37 lid 2 van de Mededingingswet kan de ACM een vervolgprocedure inleiden door te bepalen dat een vergunning is vereist voor een concentratie waarvan zij reden heeft om aan te nemen dat die de daadwerkelijke mededinging op de Nederlandse markt of een deel daarvan op significante wijze zou kunnen belemmeren, met name als het resultaat van het in het leven roepen of het versterken van een economische machtspositie. Om dat vast te stellen zullen marktaandelen van belang zijn.4

Werkingssfeer van het communautaire concentratietoezicht

De Concentratieverordening geldt voor alle concentraties die een communautaire dimensie hebben.5 In beginsel is uitsluitend de Commissie bevoegd om een oordeel te geven over dergelijke concentraties.6 Een concentratie komt volgens artikel 3 lid 1 van de Concentratieverordening tot stand door een duurzame wijziging van zeggenschap, wat bijvoorbeeld het geval is wanneer twee voorheen onafhankelijke ondernemingen fuseren of een deel van elkaars aandelenkapitaal overnemen.7 Ook de oprichting van een gemeenschappelijke onderneming die duurzaam alle functies van een zelfstandige economische eenheid vervult (de zogenoemde full function joint venture), vormt een concentratie volgens artikel 3 lid 4 Concentratieverordening.8 De communautaire dimensie volgt uit artikel 1, lid 2 en 3 van de Concentratieverordening en is gebaseerd op het overschrijden van een primaire- en secundaire omzetdrempel. Hieronder geef ik de Europese omzetdrempels weer:

‘Lid 2. Een concentratie heeft een communautaire dimensie indien:

a.

de totale omzet die over de gehele wereld door alle betrokken ondernemingen tezamen is behaald, meer dan 5 miljard EUR bedraagt, en

b.

ten minste twee van de betrokken ondernemingen elk afzonderlijk een totale omzet hebben behaald die meer dan 250 miljoen EUR bedraagt,

tenzij elk van de betrokken ondernemingen meer dan tweederde van haar totale omzet binnen de Gemeenschap in een en dezelfde lidstaat behaalt.

Lid 3. Een concentratie die niet voldoet aan de in lid 2 vastgestelde drempels, wordt beschouwd als een concentratie met een communautaire dimensie indien

a.

de totale omzet die over de gehele wereld door alle betrokken ondernemingen tezamen is behaald, meer dan 2,5 miljard EUR bedraagt,

b.

de totale omzet die door alle betrokken ondernemingen in elk van ten minste drie lidstaten is behaald, meer dan 100 miljoen EUR bedraagt,

c.

in elk van de drie lidstaten die ten behoeve van letter b) in aanmerking zijn genomen, ten minste twee van de betrokken ondernemingen elk afzonderlijk een totale omzet hebben behaald die meer dan 25 miljoen EUR bedraagt, en

d.

ten minste twee van de betrokken ondernemingen elk afzonderlijk een totale omzet hebben behaald die meer dan 100 miljoen EUR bedraagt,

tenzij elk van de betrokken ondernemingen meer dan tweederde van haar totale omzet binnen de Gemeenschap in een en dezelfde lidstaat behaalt.’ 9

De communautaire dimensie ontbreekt volgens (de laatste zin van) het artikel bij beide drempels indien elk van de betrokken ondernemingen meer dan tweederde van haar totale omzet binnen de Gemeenschap in een en dezelfde lidstaat behaalt (de zogenoemde twee-derde-regel). Het concentratietoezicht in Nederland dat is neergelegd in de Mededingingswet kent aanzienlijk lagere omzetdrempels dan het Europese concentratietoezicht. In artikel 29 lid 1 van de Mededingingswet wordt gesproken van een gezamenlijke omzetdrempel van €150 miljoen door de betrokken ondernemingen in het voorafgaande kalenderjaar waarvan door ten minste twee van de betrokken ondernemingen ieder ten minste €30 miljoen in Nederland is behaald.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.