6.4.4.2 De reikwijdte van de beperking

In de literatuur zijn sinds invoering van de dwangsomregeling diverse bedenkingen naar voren gebracht tegen het feit dat de geldveroordeling van toepassing van die regeling is uitgesloten.1 Dikwijls is bepleit dat de uitzondering, zo niet geschrapt, dan toch in ieder geval beperkt uitgelegd zou moeten worden.2 Ook uit de jurisprudentie omtrent toepassingsgebied en strekking van art. 611a Rv wordt duidelijk dat de beperking niet enkel voorstanders kent: een aantal rechterlijke beslissingen lijkt de niet mis te verstane bewoordingen van art. 611a Rv in de wind te slaan, dan wel daarop een vergaande uitzondering toe te laten.3

Zo werd een poging om de dwangsomveroordeling voor de kortgedingpraktijk op dit terrein als dwangmiddel te bewaren, ondernomen door een aantal rechtbankpresidenten, die aannamen dat het - weliswaar uitdrukkelijke - verbod uit art. 611a Rv in kort geding niet zou gelden.4 Juist in kort geding zou behoefte bestaan aan een dwangsomveroordeling, nu immers in deze procedure het spoedeisend belang van eiser reeds vast zou staan, aldus de president te Middelburg in zijn vonnis van 10 maart 1986.5 Voorts zou het samenstel van wettelijke bepalingen zich niet verzetten tegen het niet toepasselijk achten van de beperking in kort geding. Overigens geeft de opmerking van de president ten aanzien van de ratio voor de beperking, dat deze 'in de literatuur terecht als zwak wordt bestempeld', wel aanleiding te vermoeden dat zijn beslissing contra legem veeleer een protest inhoudt tegen het bestaan van de beperking op zich. De Hoge Raad bleek over de kwestie een andere mening toegedaan, getuige zijn arrest van 19 februari 1988.6 Ten overvloede, en zonder daarvoor overigens enige nadere motivering noodzakelijk te achten, werd in dit arrest bepaald dat het Hof Amsterdam in hoger beroep van een kort geding in strijd met art. 611a Rv een dwangsom had verbonden aan zijn veroordeling tot betaling van een geldsom.

Dat het Benelux-Gerechtshof ten aanzien van de kortgedingveroordeling evenmin een uitzondering toelaatbaar vindt, blijkt ten slotte uit zijn arrest inzake Commerzbank AG/Sabena Interservice Center.7