331 Historie

Naast het vergroten van de transparantie heeft de Nederlandse wetgever in 2004 gekozen voor aanpassing van art. 2:135 BW om de bezoldiging van bestuurders te reguleren. Met deze aanpassing wordt het huidige onderscheid in art. 2:135 BW geïntroduceerd tussen de vaststelling van het bezoldigingsbeleid en de vaststelling van de individuele bezoldiging van bestuurders.1 Vanaf de introductie van art. 48c WvK in 1928 tot haar aanpassing in 2004 bepaalde het (bij opname in het NBW vernummerde) art. 2:135 BW dat, voor zover bij de akte van oprichting niet anders is bepaald, de bezoldiging van bestuurders door de algemene vergadering wordt vastgesteld.2 Diverse amendementen bij het wetsvoorstel tot wijziging van boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in verband met de aanpassing van de structuurregeling, zorgen voor een wijziging van deze bepaling. De wetgever beoogt met deze wijziging een scheefgroei in de vennootschappelijke verhoudingen te herstellen.3

Een reden voor de aanpassing is dat in de praktijk bij beursgenoteerde vennootschappen de bevoegdheid om de bezoldiging van bestuurders vast te stellen zonder uitzondering wordt gedelegeerd aan de raad van commissarissen. Hoewel de praktische voordelen van het delegeren van deze bevoegdheid evident zijn, wordt de huidige gang van zaken als onwenselijk beschouwd. De wetgever is de mening toegedaan dat de aandeelhouders in ieder geval een deel van de besluitvorming aan zich moeten houden om te voorkomen dat het evenwicht in de machtsverhoudingen binnen de vennootschap op dit punt wordt verstoord.4 Door verschillende excessen is er twijfel gerezen of de commissarissen bij het uitvoeren van de aan hen gedelegeerde taak – om de individuele bezoldiging van bestuurders vast te stellen – het belang van de vennootschap en de onderneming nog wel voorop stellen. Het wantrouwen jegens bestuurders en commissarissen, zoals uiteengezet in de managerial powerbenadering, sijpelt dus door in wetgevingsvoorstellen en voedt de onderliggende gedachte van de wetgever dat herstel van de onderlinge verhoudingen binnen de vennootschap noodzakelijk is.5

Ook is het kabinet de mening toegedaan dat, door de verschillende excessen en de immer stijgende bezoldigingsniveaus, commissarissen en bestuurders ieder gevoel voor verhoudingen kwijt zijn. Het past niet dat bestuurders – in schril contrast met de in die tijd van werknemers gevraagde pas op de plaats – bovenmatige inkomensontwikkelingen kennen.7

Vanwege het praktisch nut van de mogelijkheid om de vaststelling van de individuele bezoldiging van bestuurders te kunnen delegeren aan de raad van commissarissen, blijft de oorspronkelijke bepaling van kracht dat de bezoldiging van individuele bestuurders wordt vastgesteld door de algemene vergadering tenzij in de statuten een ander orgaan is aangewezen.8 Opgenomen wordt wel dat de vennootschap een beleid moet hebben op het terrein van de bezoldiging van het bestuur dat alleen mag worden vastgesteld door de algemene vergadering. De individuele bezoldiging dient met inachtneming van dit beleid te worden vastgesteld. Mocht in de statuten de bevoegdheid tot het vaststellen van de individuele bezoldiging aan een ander orgaan zijn toebedeeld, dan dient dat orgaan ten aanzien van beloningsregelingen voor het bestuur in de vorm van aandelen of opties een voorstel ter goedkeuring voor te leggen aan de algemene vergadering.9 De Nederlandse wetgever kiest derhalve voor het invoeren van twee vormen van say-on-pay. Voordat ik in zal gaan op deze regelingen verdient de vaststelling van de individuele bezoldiging van bestuurders enige uitleg vanwege de onduidelijkheid die hierover bestaat in de praktijk.