Hof 's-Hertogenbosch, 03-11-2017, nr. 16/00388, nr. 16/00389

Op grond van artikel 27e van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (hierna: Awr) wordt – indien de vereiste aangifte niet is gedaan – het beroep ongegrond verklaard, tenzij is gebleken dat en in hoeverre de uitspraak op het bezwaar onjuist is. Dit betekent dat op belanghebbende de verzwaarde bewijslast rust (overtuigend aantonen) dat en in hoeverre de uitspraak op bezwaar onjuist is.

Zowel voor 2007 als voor 2008 geldt dat van het niet doen van de vereiste aangifte alleen sprake kan zijn indien aan de hand van de normale regels van stelplicht en bewijslast is vastgesteld dat sprake is van één of meer gebreken die ertoe leiden dat de volgens de aangifte verschuldigde belasting zowel verhoudingsgewijs als op zichzelf beschouwd aanzienlijk lager is dan de werkelijk verschuldigde belasting. Inhoudelijke gebreken in de aangifte worden in dit verband slechts in aanmerking genomen indien de belastingplichtige ten tijde van het doen van de aangifte wist of zich ervan bewust moest zijn dat daardoor een aanzienlijk bedrag aan verschuldigde belasting niet zou worden geheven. De stelplicht en de bewijslast hiervan rust op de Inspecteur. Ook het opvoeren van een aftrekpost waarop geen of slechts gedeeltelijk recht bestaat, kan meebrengen dat – dan wel kan bijdragen tot het oordeel dat – de vereiste aangifte niet is gedaan. Bij deze beoordeling dient de aangifte als geheel in aanmerking te worden genomen. Daarbij past het niet om onderscheid te maken tussen positieve en negatieve bestanddelen van de belastinggrondslag (zie Hoge Raad 30 oktober 2009, nr. 07/10514, ECLI:NL:HR:2009:BH1083).

Gelet op alle feiten en omstandigheden van het geval is het Hof van oordeel dat belanghebbende gebruik heeft gemaakt van facturen die niet met de werkelijkheid overeenstemmen, in die zin dat de bedragen die aan [voornaam] zouden zijn betaald niet geheel als inkoopkosten zijn te beschouwen, waarbij het aannemelijk is dat belanghebbende zich daar ook van bewust is geweest. Voor dit oordeel acht het Hof het navolgende van belang. Zoals beschreven in onderdeel 2.7 bevatten de in geschil zijnde facturen vele gebreken die door belanghebbende niet worden ontkend. Met de Rechtbank is het Hof voorts van oordeel dat de onder 2.6 vermelde verklaringen van belanghebbende en haar partner en de nadien door hen afgelegde verklaringen omtrent (i) de plaats van de transacties (onder andere langs de openbare weg), (ii) de wijze waarop afspraken werden gemaakt met “ [voornaam] ” en (iii) de contante betalingen, ongeloofwaardig zijn. Voornoemde verklaringen worden ook niet ondersteund door objectief verifieerbare gegevens. Het Hof is van oordeel dat voor een deel van de facturen – de Inspecteur meent voor 50% procent daarvan - er geen sprake is van inkoopkosten. Belanghebbende heeft zich in dat geval op het standpunt gesteld dat dient te worden uitgegaan van een bedrag aan inkoopkosten ossenhaas ter hoogte van 75% van de op de [F] -facturen vermelde inkoopkosten.

Uitgaande van de hiervoor genoemde situatie waarbij 75% van de op de [F] -facturen vermelde inkoopkosten in aanmerking wordt genomen, overweegt het Hof het volgende.

Belanghebbende heeft een aangifte IB/PVV 2007 ingediend naar een belastbaar inkomen uit werk en woning van € 44.835 (belastbare winst uit onderneming van € 47.321 verminderd met de negatieve inkomsten uit eigen woning van € 2.486). De op grond van deze aangifte verschuldigde belasting bedraagt € 13.711. Rekening houdende met een correctie van 25% van de inkoopkosten van € 131.862 bedraagt het belastbare inkomen uit werk en woning € 77.800 en het bedrag aan te betalen belasting € 30.034. Het volgens de aangifte te betalen bedrag aan belasting wijkt op zichzelf beschouwd (€ 16.323) en verhoudingsgewijs (46%) aanzienlijk af van de werkelijk verschuldigde belasting. Het Hof acht aannemelijk dat belanghebbende zich hiervan bewust was ten tijde van het doen van aangifte. Belanghebbende heeft bij het doen van aangifte gebruik gemaakt van vervalste inkoopfacturen en is naar het oordeel van het Hof of betrokken geweest bij het opmaken daarvan of heeft daarvan gebruik gemaakt wetende dat deze door derden valselijk zijn opgemaakt.

Belanghebbende heeft een aangifte IB/PVV 2008 ingediend naar een belastbaar inkomen uit werk en woning van € 43.661 (belastbare winst uit onderneming van € 46.629 verminderd met de negatieve inkomsten uit eigen woning van € 2.968). De op grond van deze aangifte verschuldigde belasting bedraagt € 13.209. Rekening houdende met een correctie van 25% van de inkoopkosten van € 34.645 bedraagt het belastbare inkomen uit werk en woning € 51.301 en het bedrag aan te betalen belasting € 16.419. Het volgens de aangifte te betalen bedrag aan belasting wijkt op zichzelf beschouwd (€ 3.210) en verhoudingsgewijs (19,55%) aanzienlijk af van de werkelijk verschuldigde belasting. Het Hof acht aannemelijk dat belanghebbende zich hiervan bewust was ten tijde van het doen van aangifte. Belanghebbende heeft bij het doen van aangifte gebruik gemaakt van vervalste inkoopfacturen en is naar het oordeel van het Hof of betrokken geweest bij het opmaken daarvan of heeft daarvan gebruik gemaakt wetende dat deze door derden valselijk zijn opgemaakt.

Gelet op het vorenoverwogene heeft belanghebbende voor de onderhavige jaren niet de vereiste aangifte gedaan.

Vraag II

Aangezien belanghebbende voor de onderhavige jaren niet de vereiste aangifte heeft gedaan en het Hof, gelet op hetgeen in onderdeel 4.3 is overwogen, aannemelijk acht dat belanghebbende ten tijde van het doen van de aangifte wist of zich ervan bewust moest zijn dat daardoor een aanzienlijk bedrag aan verschuldigde belasting niet zou worden geheven, wordt de reeds op belanghebbende rustende bewijslast ten aanzien van de inkoopkosten ossenhaas verzwaard. Op belanghebbende rust de last overtuigend aan te tonen dat en in hoeverre de uitspraken op bezwaar onjuist zijn. Hier is belanghebbende naar het oordeel van het Hof niet in geslaagd. De verklaringen van belanghebbende en haar partner en de verwijzing naar de [F] -facturen acht het Hof onvoldoende overtuigend, gelet op het onder 4.3 overwogene.

Het onder 4.6 vermelde neemt niet weg dat de navorderingsaanslagen niet naar willekeur mogen zijn vastgesteld en dienen te berusten op een redelijke schatting. Rekening houdende met het aantal kilo’s ingekochte ossenhaas, wat tussen partijen niet in geschil is, acht het Hof de door de Inspecteur in aftrek toegestane inkoopkosten redelijk. De door belanghebbende aangevoerde omstandigheden dat de op de [F] -facturen vermelde inkoopkosten overeenkomen met de reguliere inkoopprijzen voor ossenhaas en dat het bij vleestransacties gaat om winstmarges van enkele procenten (dubbeltjes-en-kwartjes-werk) maken dit niet anders. In het onderhavige geval is er geen sprake van reguliere transacties, waardoor de marges veel hoger (kunnen) zijn dan enkele procenten. Aan de prijzen die op de [F] -facturen staan vermeld, kan geen waarde worden toegekend, omdat deze facturen zijn vervalst.

Vraag III

Met toepassing van artikel 67e van de Awr heeft de Inspecteur vergrijpboeten opgelegd van 50%. De vergrijpboeten bedragen, na vermindering in de uitspraken op bezwaar, € 16.732 (2007) respectievelijk € 3.381 (2008). Artikel 67e, van de Awr luidt – voor zover van belang - als volgt.

“1. Indien het met betrekking tot een belasting welke bij wege van aanslag wordt geheven aan opzet of grove schuld van de belastingplichtige is te wijten dat de aanslag tot een te laag bedrag is vastgesteld of anderszins te weinig belasting is geheven, vormt dit een vergrijp ter zake waarvan de inspecteur hem, gelijktijdig met de vaststelling van de navorderingsaanslag, een boete kan opleggen van ten hoogste 100 percent van de in het tweede lid omschreven grondslag voor de boete.

2. De grondslag voor de boete wordt gevormd door:

a. het bedrag van de navorderingsaanslag, (…)”.

Onder opzet wordt mede verstaan voorwaardelijk opzet. Hiervan is sprake indien willens en wetens de aanmerkelijke kans wordt aanvaard dat een handelen of nalaten tot gevolg heeft dat te weinig belasting is geheven of kan worden geheven dan wel dat belasting niet of niet binnen de termijn is betaald. Het Hof is van oordeel dat belanghebbende, door uit te gaan van de gegevens op de vervalste [F] -facturen, willens en wetens de aanmerkelijk kans heeft aanvaard dat de primitieve aanslagen tot te lage bedragen zijn vastgesteld.

De Rechtbank heeft de boetebeschikkingen gematigd met 5% in verband met de wijze waarop de hoogte van de verschuldigde belasting is komen vast te staan. Tussen partijen is deze matiging van 5% niet in geschil, zodat het Hof partijen op dit punt volgt. De opgelegde boeten zijn door de Rechtbank nog verder gematigd met 15% wegens overschrijding van de redelijke termijn. De Rechtbank heeft hierover het volgende overwogen:

“4.2.4. Tussen partijen is niet in geschil dat 20 november 2012 geldt als aanvangsmoment van de redelijke termijn voor de boete. De rechtbank doet uitspraak op 28 april 2016, derhalve drie jaar en 6 maanden later. Hiermee is de redelijke termijn van twee jaar overschreden met 18 maanden (undue delay; vgl. Hoge Raad 22 april 2005, ECLI:NL:HR:2005:AO9006). De rechtbank ziet in hetgeen de inspecteur heeft aangevoerd geen reden om een deel van de overschrijding aan belanghebbende toe te rekenen. Gelet hierop zullen de boetes verder worden gematigd met 15%.”.

De Inspecteur heeft incidenteel hoger beroep ingesteld, omdat, aldus de Inspecteur, een deel van de termijnoverschrijding aan belanghebbende moet worden toegerekend. De Inspecteur stelt zich derhalve op het standpunt dat de boetebeschikkingen met 10% gematigd moeten worden wegens overschrijding van de redelijke termijn. De Inspecteur heeft hiertoe het volgende aangevoerd:

“De rechtbank heeft de boeten wegens undue delay gematigd met 15%. De rechtbank heeft terecht vastgesteld dat de redelijke termijn van twee jaar met achttien maanden is overschreden. Ik ben het echter niet eens met het oordeel van de rechtbank dat de hele termijnoverschrijding aan de Inspecteur is toe te rekenen. Toetsend aan de richtlijnen die de Hoge Raad in het arrest van 19 februari 2016, nr. 14/03907, ECLI:NL:HR:2016:252, heeft gegeven ben ik van mening dat aan belanghebbende de onderstaande vertraging toegerekend moeten worden:

in de aanslagregelende fase: de vertraging tussen de brief van de gemachtigde van 30 november 2012 (…) en de brief van de gemachtigde van 22 oktober 2013 (…);

in de bezwaarfase: de vertraging tussen de brief van de Inspecteur van 20 februari 2014 (…) en 1 juni 2014 (…).

Aldus is in totaal één jaar vertraging (51 weken) aan belanghebbende toe te rekenen.”.

Ten aanzien van de door de Rechtbank toegepaste matiging van 15% wegens overschrijding van de redelijke termijn stelt het Hof het volgende voorop. Bij de matiging van een boete wegens overschrijding van de redelijke termijn gaat het Hof uit van de uitgangspunten als vermeld in de uitspraak van Hof Amsterdam van 2 juli 2009, nr. 04/03329, ECLI:NL:GHAMS:2009:BJ1298. De door de Rechtbank toegepaste matiging is in lijn met voornoemde uitgangspunten. De vraag die partijen verdeeld houdt, is of er sprake is van bijzondere omstandigheden als bedoeld in Hoge Raad 19 februari 2016, nr. 14/03907, ECLI:NL:HR:2016:252, waardoor een deel van de vertraging aan belanghebbende moet worden toegerekend.

De Inspecteur heeft weliswaar aangevoerd dat er sprake is van bijzondere omstandigheden, maar heeft niet verduidelijkt van welke bijzondere omstandigheden sprake is. Naar het Hof begrijpt uit de brieven waarnaar de Inspecteur verwijst, heeft belanghebbende diverse keren om uitstel gevraagd (voor het aanleveren van benodigde gegevens). Evenmin is duidelijk welke termijn volgens de Inspecteur buiten beschouwing moet worden gelaten bij de vaststelling van de termijnoverschrijding. De Inspecteur spreekt afwisselend over de periode van 30 november 2012 tot 22 oktober 2013 en de periode van 20 februari 2014 tot 1 juni 2014 respectievelijk een termijn van 51 weken. Wat daar ook van zij, het Hof ziet geen aanleiding om enig deel van de termijnoverschrijding aan belanghebbende toe te rekenen. Zo heeft belanghebbende onweersproken gesteld dat de Inspecteur niet alle correspondentie heeft overgelegd die inzicht geeft in het procesverloop en dat er in maart 2013 nog overleg, althans een gesprek met de Inspecteur, heeft plaatsgevonden. Dat belanghebbende meerdere malen heeft gevraagd om uitstel voor een reactie op een brief van de Inspecteur, brengt niet zonder meer met zich dat de vertraging die daardoor ontstaat aan belanghebbende moet worden toegerekend. Het Hof acht de hoogte van de boeten zoals die door de Rechtbank is vastgesteld, passend en geboden. Voor een verdere matiging, zoals belanghebbende bepleit, ziet het Hof geen aanleiding.

Vraag IV

Op grond van vaste jurisprudentie heeft voor de berechting van de zaak in hoger beroep als uitgangspunt te gelden dat het Hof uitspraak doet binnen twee jaar nadat hoger beroep is ingesteld (vergelijk Hoge Raad 19 februari 2016, nr. 14/03907, ECLI:NL:HR:2016:252). Belanghebbende heeft bij schrijven van 18 mei 2016, bij de griffie van het Hof op dezelfde datum ingekomen, hoger beroep ingesteld tegen de uitspraak van de Rechtbank. Het Hof heeft heden, 3 november 2017, uitspraak gedaan. Dit betekent dat de hiervoor - als uitgangspunt - genoemde redelijke termijn van twee jaar voor de behandeling van het hoger beroep niet is overschreden. Voor de overschrijding van de redelijke termijn van de behandeling van het bezwaar en beroep is reeds door de Rechtbank een immateriële schadevergoeding toegekend. Vraag IV moet ontkennend worden beantwoord.

De heffingsrentebeschikkingen

Belanghebbendes hoger beroep wordt geacht tevens te zijn gericht tegen de heffingsrentebeschikkingen. Aangezien belanghebbende geen concrete grieven tegen de heffingsrentebeschikkingen heeft ingebracht en het Hof ook niet is gebleken dat die beschikkingen onjuist zouden zijn vastgesteld, is het hoger beroep tegen de heffingsrentebeschikkingen ongegrond.

Slotsom

De slotsom is dat de uitspraak van de Rechtbank bevestigd dient te worden. Zowel het hoger beroep als het incidentele hoger beroep is tevergeefs ingesteld.

Ten aanzien van het griffierecht

Het Hof is van oordeel dat er geen redenen aanwezig zijn om te gelasten dat de Inspecteur aan belanghebbende het door haar betaalde griffierecht geheel of gedeeltelijk vergoedt.

Ten aanzien van de proceskosten

Nu het door de Inspecteur ingestelde incidentele hoger beroep ongegrond is, acht het Hof termen aanwezig de Inspecteur te veroordelen tot betaling van een tegemoetkoming in de kosten die belanghebbende in verband met de behandeling van het incidentele hoger beroep bij het Hof redelijkerwijs heeft moeten maken (vgl. Hoge Raad 13 augustus 2010, nr. 09/00019, ECLI:NL:HR:2010:BN3847 en Hoge Raad 2 maart 2012, nr. 11/03684, ECLI:NL:HR:2012:BV7395).

Het Hof stelt deze tegemoetkoming, mede gelet op het bepaalde in het Besluit proceskosten bestuursrecht, op 2 punten (verweerschrift in incidenteel hoger beroep en het verschijnen ter zitting) x € 495 x 1 (factor gewicht van de zaak) is € 990.

Gesteld noch gebleken is dat belanghebbende overige voor vergoeding in aanmerking komende kosten als bedoeld in artikel 1 van het Besluit proceskosten bestuursrecht heeft gemaakt.