2.6 Conclusie

Schuld en risico zijn geen eenduidige termen. Zij verwijzen ten eerste naar het schuldbeginsel en het risicobeginsel als rechtvaardigheidsgronden voor de afwenteling van schade. Het schuldbeginsel houdt in dat degene die anders heeft gehandeld dan hij behoorde te doen, terwijl die handeling vermijdbaar was, de gevolgen behoort te dragen. Het schuldbeginsel is een uitwerking van correctieve rechtvaardigheid. Het risicobeginsel is een uitwerking van distributieve rechtvaardigheid. Toedeling van schade op grond van het risicobeginsel geschiedt niet op basis van de verwijtbaarheid van de handeling, maar op basis van andere redenen, zoals de rechtvaardige verdeling van risico’s. Het risicobeginsel is geen tegenhanger van het schuldbeginsel. Het risicobeginsel is een verzameling van verschillende beginselen en overwegingen van beleidsmatige aard. Zowel het schuld- als het risicobeginsel (of de verzameling van beginselen en overwegingen van beleidsmatige aard) vormen de grondslag van het aansprakelijkheidsrecht. Ten tweede verwijzen schuld en risico naar de uitwerking van het schuld- en risicobeginsel in het positieve recht. In de literatuur worden vier vormen van risicoaansprakelijkheid onderscheiden: aansprakelijkheid zonder daad, aansprakelijkheid zonder dader, aansprakelijkheid zonder onrechtmatigheid en aansprakelijkheid zonder schuld in enge zin. Ik heb laten zien dat het risicobeginsel ook op subtielere wijze de vereisten ‘daad’, ‘daderschap’, ‘onrechtmatigheid’ en ‘toerekenbaarheid’ beïnvloedt.