9.1.2 Verhouding tussen proportionaliteits- en subsidiariteitsvereiste

Hierna zal worden uiteengezet dat (onmiddellijke) voorzieningen proportioneel moeten zijn. Kort gezegd, houdt dit in dat er een redelijke belangenafweging moet worden gemaakt tussen enerzijds de belangen die worden gediend met het treffen van (onmiddellijke) voorzieningen en anderzijds de belangen van degenen die daardoor worden geschaad.

Naast dit proportionaliteitsvereiste wordt ook wel het subsidiariteitsvereiste onderscheiden. Het subsidiariteitsvereiste houdt in dat, indien men kan kiezen tussen twee even goed geschikte maatregelen, men moet kiezen voor de minst ingrijpende. Men kan verschillend denken over de vraag of het subsidiariteitsvereiste een species is van de genus proportionaliteitsvereiste, of dat het gaat om nevengeschikte beginselen. Enerzijds is sprake van een disproportionele maatregel, indien men onnodig kiest voor de verdergaande maatregel. Anderzijds heeft het subsidiariteitsbeginsel wel een eigen karakter en in die zin een zekere zelfstandige betekenis. Het heeft mijn voorkeur om het subsidiariteitsbeginsel te zien als een species van het proportionaliteitsbeginsel. Het naast elkaar gebruiken van deze termen is mijns inziens vaak dubbelop. In dit onderzoek zien de termen “(dis)proportioneel” en “proportionaliteitsvereiste” derhalve ook op subsidiariteitsaspecten.