Bewijsrecht in fiscale bestuurlijke boetezaken (FM nr. 180) 2024/14.4.3.1:14.4.3.1 Inleiding

Bewijsrecht in fiscale bestuurlijke boetezaken (FM nr. 180) 2024/14.4.3.1

14.4.3.1 Inleiding

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

In het Nederlandse systeem bepaalt de inspecteur in eerste instantie de hoogte van de boete, aangezien hij degene is die de boete oplegt. Het BBBB bevat een reeks voorschriften die de inspecteur bij het bepalen van de strafmaat in acht moet nemen.1 Deze voorschriften zijn in de hoofdstukken 2 tot en met 4 van het BBBB tamelijk gedetailleerd uitgewerkt. Het komt erop neer dat de inspecteur in die hoofdstukken de paragraaf opzoekt die van toepassing is op de verzuim- of vergrijpboete die hij wil gaan opleggen. De betreffende paragraaf geeft dan een bepaald standaardpercentage of standaardbedrag aan, waarop de boete bij wijze van uitgangspunt moet worden vastgesteld. Bij het opleggen van de boete kan de inspecteur zich echter niet verschuilen achter de door het BBBB voorgeschreven standaardpercentages en standaardbedragen: dat zijn slechts richtpunten.2 De inspecteur moet – ook volgens het BBBB zelf – rekening houden met individuele (strafverminderende of strafverzwarende) omstandigheden door het standaardbedrag of standaardpercentage zo nodig naar beneden of naar boven bij te stellen.3 De inspecteur moet in dat kader een totaalafweging maken van alle relevante feiten en omstandigheden, uitmondend in wat volgens hem in het concrete geval een passende boete is.4 Het ligt voor de hand dat hij in dat kader anticipeert op het mogelijke oordeel van de vol toetsende rechter.5 Het voorgaande geldt ook voor wat betreft het boetebeleid uit de Leidraad Invordering 2008: par. 63b bevat de uitgangspunten (standaardpercentages) waar de ontvanger zich bij het opleggen van de verzuimboetes van art. 63b Inv. aan moet houden.6

Volgens art. 5:46 lid 2 Awb stemt het bestuursorgaan de hoogte van de boete af op de ernst van de overtreding en de mate waarin de overtreding aan de overtreder kan worden verweten, waarbij rekening wordt gehouden met de omstandigheden waaronder de overtreding is begaan.7 Dat betekent dat ten aanzien van alle boetes waarvoor in de wet een strafmaximum is opgenomen, steeds een fijnafstemming moet plaatsvinden die leidt tot individuele straftoemeting. Uit dit evenredigheidsvereiste volgt dat het opleggen van de maximale boete is voorbehouden aan de meest ernstige, meest verwijtbare gevallen, waarbij bovendien nog strafverzwarende omstandigheden aanwezig waren.8 Verder maakt het evenredigheidsvereiste duidelijk dat de mate van verwijtbaarheid ook bij schuldneutrale delicten, zoals verzuimboetes, van belang is. De precieze mate van verwijtbaarheid speelt bij dergelijke boetes weliswaar geen rol bij de beantwoording van de vraag óf het beboetbare feit is begaan,9 maar wanneer het gaat om de strafmaat moet de verwijtbaarheid wel degelijk in kaart worden gebracht.10

Bij wettelijk gefixeerde boetes gaat de wetgever er blijkens art. 5:46 lid 3 Awb van uit dat er voor een eigen afweging door het bestuursorgaan (en de rechter) in beginsel geen plaats meer is, omdat de wetgever geacht wordt die afweging al te hebben gemaakt.11 Naar mijn mening vallen fiscale bestuurlijke boetes echter niet onder art. 5:46 lid 3 Awb.12 Er bestaan namelijk geen fiscale bestuurlijke boetes ten aanzien waarvan de omvang wettelijk is bepaald op een vast bedrag. Fiscale bestuurlijke boetes kennen alleen een wettelijk maximum,13 zodat daarop steeds art. 5:46 lid 2 Awb van toepassing is.14

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.