3.5.4.4 Komend recht

In het voorstel van de werkgroep-Van Olffen worden het beheersverbod en de op overtreding daarvan gestelde aansprakelijkheidssanctie afgeschaft, zoals eerder bepleit door Tervoort.1 In het werkgroep-voorstel bestuurt de commanditaire vennoot gewoon mee.2 Wel zijn alleen gewone vennoten bevoegd voor rekening van de CV handelingen te verrichten die gelet op het doel van de CV tot haar normale werkzaamheden behoren.3 Deze voorgestelde bepalingen zijn van regelend recht.4 Daarnaast maakt de werkgroep het mogelijk om aan een commanditaire vennoot de bevoegdheid tot vertegenwoordiging van de CV toe te kennen, maar slechts in de vorm van een volmacht.5 Over het waarom van de beperking tot volmachten laat de werkgroep zich niet uit. Mij spreekt de regel aan, omdat zij de gewone vennoot het recht geeft de volmacht in te trekken. Dit sluit aan bij het voorbeeld van de Duitse KG.6 Zo heeft de gewone vennoot, die hoofdelijk voor de CV-schulden is verbonden, tot op zekere hoogte toch nog het laatste woord.7 De regel beperkt enigszins het risico dat een commanditaire vennoot ‘op kosten’ van de gewone vennoot grote risico’s neemt waarvan hij wel in de lusten deelt, maar niet of nauwelijks in de lasten.8

Op de regel dat vennootschapsrechtelijke vertegenwoordigingsbevoegdheid contractueel niet kan worden toegekend aan commanditaire vennoten past m.i. een uitzondering. Ik denk aan het geval van belet of ontstentenis van de beherend vennoot. Een tegenstrijdig belang van de beherend vennoot kan m.i. onder de beletregeling worden geschaard.9 In de praktijk wordt bij het opstellen van CV-overeenkomsten misschien nog onvoldoende nagedacht over belet- en ontstentenisregelingen.

De werkgroep-Van Olffen doet nog een voorstel. Indien het handelen krachtens volmacht door een commanditaire vennoot een belangrijke oorzaak is van het faillissement van de CV, is de commanditaire vennoot jegens de boedel hoofdelijk aansprakelijk voor het bedrag van de schulden, voor zover deze niet door vereffening kunnen worden voldaan.10 Deze regeling herinnert aan artikel 2:248 BW,11 maar wijkt daar in belangrijke mate vanaf. Zo geldt de regeling van de werkgroep niet voor de commanditaire vennoot die zich anders dan met gebruikmaking van een volmacht als feitelijk beleidsbepaler opstelt (vgl. art. 2:248 lid 7 BW). Een toelichting op dit verschil wordt gemist. Zoals ik hierboven heb uitgelegd, zit volgens mij op dit moment heel artikel 2:248 BW (analogisch) in de aansprakelijkheidssanctie van artikel 21 WvK ‘ingebakken’. Met het voorstel van de werkgroep dreigt dit aspect ten onrechte verloren te gaan. Daarom pleit ik voor een regeling in titel 7.13 BW die artikel 2:248 BW analogisch op de CV toepast. De externe bestuurdersaansprakelijkheid voor commanditaire vennoten wordt daarmee op het huidige niveau gehouden. Zij blijft daarmee ook proportioneel ten opzichte van de regeling voor bestuurdersaansprakelijkheid bij de kapitaalvennootschappen.