Einde inhoudsopgave
Het nationale budgetrecht en Europese integratie (SteR nr. 36) 2018/4.3
4.3 De Algemene Rekenkamer
mr. S.P. Poppelaars, datum 01-01-2018
- Datum
01-01-2018
- Auteur
mr. S.P. Poppelaars
- JCDI
JCDI:ADS451669:1
- Vakgebied(en)
EU-recht / Algemeen
Voetnoten
Voetnoten
Zie over de voorgeschiedenis van de Algemene Rekenkamer: Stevers 1979, p. 6-19; Havermans 2002, p. 10-18; Margry, Van Heukelom & Linders 1989.
Hierin lijkt de Algemene Rekenkamer op de Inspectie der Rijksfinanciën, een instantie die valt onder het ministerie van Financiën en die ontwerp-begrotingen beoordeelt op hun doelmatigheid en doeltreffendheid (zie par. 2.9.1). Wat de Algemene Rekenkamer dus achteraf doet, probeert de Inspectie der Rijksfinanciën vooraf zo veel mogelijk te beoordelen. De Inspectie der Rijksfinanciën wordt in dit hoofdstuk niet als aparte institutie behandeld, omdat zij geheel valt onder het ministerie van Financiën. Nu is het CPB ook onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Economische Zaken geplaatst en is deze instelling wel uitvoerig besproken, maar het CPB staat feitelijk verder af van het ministerie dan de Inspectie der Rijksfinanciën (dit blijkt bijvoorbeeld alleen al uit het feit dat het CPB, in tegenstelling tot de Inspectie der Rijksfinanciën, apart van het ministerie is gehuisvest).
Europees economisch bestuur, Algemene Rekenkamer, 9 september 2014, https://www.rekenkamer.nl/Publicaties/Onderzoeksrapporten/Introducties/2014/09/Europees_economisch_bestuur; Noodsteun voor eurolanden tijdens de crisis, Algemene Rekenkamer, 10 september 2015, https://www.rekenkamer.nl/Publicaties/Onderzoeksrapporten/Introducties/2015/09/Noodsteun_voor_eurolanden_tijdens_de_crisis.
Een andere instelling die betrokken is bij het begrotingsproces, zoals reeds bleek in par. 2.9.4, is de Algemene Rekenkamer.1 De Grondwet wijdt aan de Algemene Rekenkamer drie artikelen. Artikel 76 Gw bepaalt dat de Algemene Rekenkamer belast is met het onderzoek van de ontvangsten en uitgaven van het Rijk. Artikel 77 Gw regelt de benoeming, het ontslag en de schorsing van leden van de Algemene Rekenkamer. Artikel 78 Gw verwijst tot slot naar een wet die de inrichting, samenstelling en bevoegdheid van de Algemene Rekenkamer regelt. Deze wet, de Cw 2016, gaat in hoofdstuk 7 in op de Algemene Rekenkamer.
Een belangrijke bevoegdheid van de Algemene Rekenkamer is het onderzoek naar de rechtmatigheid, de doeltreffendheid en de doelmatigheid van het gevoerde beleid.2 De Algemene Rekenkamer toetst dus niet alleen of uitgaven correct waren, maar ook of zij de gewenste resultaten opleveren en of dezelfde resultaten niet met minder uitgaven bereikt kunnen worden. Zoals in par. 2.9.4 aan de orde kwam, kunnen bezwaren van de Algemene Rekenkamer leiden tot een indemniteitswet.
Ook los van de rol bij de verantwoordingsfase van het begrotingsproces, heeft de Algemene Rekenkamer een belangrijke functie ten aanzien van gevoerd beleid. De Algemene Rekenkamer publiceert onderzoeken over een veelheid aan onderwerpen. Zo heeft de Rekenkamer naar aanleiding van de crisis en de daaropvolgende maatregelen bijvoorbeeld onderzoek gedaan naar het Europees economisch bestuur en naar de noodsteun voor eurolanden tijdens de crisis.3 Hoewel de Algemene Rekenkamer binnen de begrotingscyclus dus met name aan het einde daarvan in beeld komt, toont zij via de vaak kritische onderzoeken die de Rekenkamer publiceert en aan de Kamers zendt doorlopende betrokkenheid bij de vaststelling van beleid.