Einde inhoudsopgave
Gewogen rechtsmacht in het IPR (R&P nr. 148) 2006/8.4.2
8.4.2 'Public interest factors'
mr. F. Ibili, datum 28-11-2006
- Datum
28-11-2006
- Auteur
mr. F. Ibili
- JCDI
JCDI:ADS435525:1
- Vakgebied(en)
Internationaal privaatrecht (V)
Voetnoten
Voetnoten
Gul/. Oil v. Gilbert, 67 S.Ct. 839, 843 (1947): 'Jury duty is a burden that ought not to be imposed upon the people of a community. In cases which touch the affairs of many persons, there is a reason for holding the trial in their view and reach rather than in remote parts of the country where they can learn of it by report only.' Vgl. Rivas v. Ford Motor, 2004 WL 1247018, 14 (M.D.Fla.): 'This Court has previously held that where the citizens of the Middle District of Florida are asked to take on the tremendous burden of deciding cases with no connection to the forum, the court's decision weighs heavily in favor of dismissal. (...) However, almost every American has some connection with FORD or runs the risk of injury from negligently designed FORD products. The Seventh Court of Appeals logically found that where a foreign plaintiff files suit against an American defendant with extensive foreign dealings, the claim could be reasonably inferred to be of 'mere passing interest' to local jurors. (...) The penmise of a long trial with complex translations, foreign law specialist testimony, and unavailable key witnesses would unfairly burden the local citizenry.'
M. Davies, Tul. L. Rev. 2002, p. 362.
Zie hierover: P. Blair, 'The Doctrine of Forum Non Conveniens in Anglo-American Law', Colum. L. Rev. 1929, p. 1-34.
Gulf 0i/ v. Gilbert, 67 S.Ct. 839, 843 (1947): `Administrative difficulties follow for courts when litigation is piled up in congested centers instead of being handled at its origin.' Vgl. Rivas v. Ford Motor, 2004 WL 1247018, 12 (M.D.Fla.): 'The Middle District of Florida is renowned as one of the most congested Federal Court dockets in the nation. There will be significant delay associated with the translations and coordination of foreign plaintiffs, foreign witnesses, and foreign law experts. This trial will be enormously costly and time consuming and counsels in favor of another forum. However, in comparison to the 116 cases transferred by the MDL [Multi District Litigation, Fl] to the Southem District of Florida, this single case carries less weight.'
Specifiek over de forum non conveniens-praktijk van New Yorkse gerechten: Felder (2005).
313 F.Supp.2d 672, 685 (S.D.Tex. 2004).
Gulf Oil v. Gilbert, 67 S.Ct. 839, 843 (1947): 'In cases which touch the affairs of many persons, there is reason for holding trial in their view and reach rather than in remote parts of the country where they can leam of it by report only. There is a local interest in having localized controversies decided at home.'
Vgl. Restatement (Second) Conflict of Laws (1971), §84, `One of these [forums available] is the state where the occurrence took place, which qualifies because its local law will usually govem the rights and liability of the parties, and because in the normal cases, at least, the majority of witnesses will reside there.'
Doggett (`dissenting') in: Dow Chemical v. Castro Alfaro, 786 S.W.2d 674, 680-681 (Tex. 1990).
Zie bijv. Base Metal Trading v. Russian Aluminum, 253 F.Supp.2d 681, 712-713 (S.D.N.Y. 2003): `Russia's interest in adjudicating this action is far greater than any interest the United States has in adjudicating this dispute. (...) The plaintiffs contend that the illegal scheme involved high level Russian politicians, as well as numerous members of the Russian judiciary. The controversy presents issues that are of clear import to Russian citizens that should be resolved by the Russian courts.'
Zie bijv. Sequihua v. Texaco, 847 F.Supp. 61, 63 (S.D.Tex. 1994): `(T)he challenged conduct is regulated by the Republic of Ecuador and exercise of jurisdiction by this Court would interfere with Ecuador' s sovereign right to control its own environment and resources; and the Republic of Ecuador has expressed its strenuous objection to the exercise of jurisdiction by this Court. Accordingly, the case should be dismissed under the doctrine of comity of nations.'
Zie nader over de politieke aspecten van forum non conveniens: Felder (2005), p. 162-171.
Gulf Oil v. Gilbert, 67 S.Ct. 839, 843 (1947): 'There is an appropriateness, too, in having the trial (...) in a forum that is at home with the state law that must govem the case, rather than having a court in some other forum untangle problems in conflict of laws, and in law foreign to itself.'
Vgl. Rivas v. Ford Motor, 2004 WL 1247018, 13 (M.D.Fla.): 'The most significant relationship and contacts exist in Venezuela, therefore Venezuelan law likely be applied to this case. This Court will surely struggle with the application of Venezuelan law. (...) It will also be forced to rely on foreign law experts to guide the use of the Venezuelan Code and Constitution.'
Zie bijv. National Union Fire Ins. v. BP Amoco, 2003 WL 21180421, 10 (S.D.N.Y. 2003): 'Because federal courts must often apply foreign law, (...) interpreting the contracts according to English law (...) are not burdens heavy enough to weight the balance of convenience strongly in favor of dismissing the action.'
M. Davies, Tul. L. Rev. 2002, p. 358-359.
Piper Aircraft v. Reyno, 102 S.Ct. 252, 261 (1981): 'The possibility of a change in substantive law should ordinarily not be given conclusive or even substantial weight in the forum non conveniens inquiry.'
Piper Aircraft v. Reyno, 102 S.Ct. 252, 265 (1981): 'Of course, if the remedy provided by the altemative forum is so clearly inadequate or unsatisfactory that it is no remedy at all, the unfavorable change in law may be given substantial weight; the district court may conclude that dismissal would not be in the interests of justice. In these cases however, the remedies that would be provided by the Scottish courts do not fall within this category. Although the relatives of the decedents may not be able to rely on a strict liability theory, and although their potential damages award may be smaller, there is no danger that they will be deprived of any remedy or treated unfairly.'
Zie par. 5.6.6.
De Amerikaanse rechter vervolgt de `balancing test' door de in kaart gebrachte 'private interest factors' af te wegen tegen de 'public interest factors'. Is een Amerikaanse publiek belang gediend bij de uitoefening van rechtsmacht? Of vereist het publiek belang juist een forum non conveniens? Vergt behandeling van de zaak niet te veel van het Amerikaanse gerechtelijke apparaat? Kan het geschil beter behandeld worden in het forum waarmee de zaak de nauwste aanknopingspunten heeft? Bij de 'public factors' valt met name te denken aan het tegengaan vanforumshopping, de beslechting van geschillen in een nabijgelegen forum en de praktische problemen die kunnen rijzen bij de toepassing van buitenlands recht. Maar ook is een algemeen belang gemoeid bij het zorgvuldig omgaan met de juryplicht van Amerikaanse onderdanen. Op Amerikaanse burgers mag de juryplicht slechts rusten als de Amerikaanse forumstaat op een relevante wijze door het geschil wordt geraakt.1 Deze 'public' factor speelt geen rol in zaken waarin juryrechtspraak ontbreekt of de eiser hiervan afstand doet.2
De eerstgenoemde 'public' factor, het tegengaan van forumshopping, is een belangrijke overweging geweest bij de introductie van het forum non conveniensleerstuk in het Amerikaanse recht.3 De forumstaat heeft een algemeen belang dat het uit belastinggelden gefinancierde gerechtelijke apparaat niet overbelast raakt ( `docket congestion') door een toevloed van buitenlandse vorderingen, uitgelokt door het gunstig juridische klimaat in Amerika, welke vorderingen geen enkele noemswaardige band met de Amerikaanse rechtssfeer hebben.4 Forumshoppers moeten zoveel mogelijk buiten de deuren van Amerikaanse gerechten gehouden worden. In de Amerikaanse lagere rechtspraak komt deze 'public' factor van tijd tot tijd terug, met name in Amerikaanse deelstaten die een sterk internationale handel en als gevolg daarvan een hoog percentage aan buitenlandse vorderingen hebben (bijv. New York).5 In Morales v. Ford Motor was `docket congestion' echter geen probleem:
'With the exception of the first factor concerning docket congestion — this court' s current civil docket is quite manageable and thus poses no obstacle to the instant suit — the factors all indicate that trial in Venezuela would be more appropriate and convenient.'6
De forumstaat kan een algemeen belang hebben bij de uitoefening van rechtsmacht, bijvoorbeeld omdat de grondslag van de vordering te herleiden is tot een voorval dat zich op zijn grondgebied heeft voorgedaan. De zaak heeft dan nauwe feitelijke aanknopingspunten met de forumstaat. Zo is, om maar iets te noemen, de plaats van het schadebrengende feit in geval van productaansprakelijkheid een belangrijke 'public' factor. Dat doet denken aan het forum delicti van art. 5 sub 3 EEX-Verordening en art. 6 sub e Rv, waarin bevoegdheid wordt toegekend aan de rechter van de plaats waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan of zich kan voordoen. Er is een publiek belang bij gediend om lokale geschillen te behandelen in de forumstaat waarin het voorval heeft plaatsgevonden (`the local interest in having localized controversies resolved at home' ).7 Hierbij spelen ook 'private' factoren een rol, namelijk de nabijheid van het forum tot getuigen en bewijs, het toepasselijk recht (lex loei delicti), de mogelijkheid van een descente, etc.8
Bij de forum non conveniens-vraag kunnen ook politieke of economische overwegingen een rol spelen. Om met het laatste te beginnen. Forum non conveniens kan bijdragen aan het creëren van een voor buitenlandse ondernemingen gunstig juridisch vestigingsklimaat: `(T)he 'doctrine' they advocate has nothing to do with fairness and convenience and everything to do with immunizing multinational corporations from accountability for their alleged torts causing injury abroad (...).'9 Dit maakt het voor grote multinationals aantrekkelijk om zich in de forumstaat te vestigen, hetgeen de financieel-economische positie van de forumstaat ten goede komt. In politiekgetinte zaken kan de Amerikaanse rechter ervoor kiezen om zich forum non conveniens te verklaren, om te voorkomen dat diplomatieke onenigheid ontstaat of politiek-strategische belangen van Amerika in het geding komen.10 De behandeling van de zaak in Amerika zou opgevat kunnen worden als een bemoeienis met de intern-soevereine aangelegenheden van de buitenlandse forumstaat.11 Op basis van comity-overwegingen laat de Amerikaanse rechter de behandeling van de zaak dan over aan het alternatief bevoegd gerecht.12
Een andere belangrijke 'public' factor is het op de zaak toepasselijke recht.13 Indien volgens het Amerikaanse conflictenrecht op de zaak buitenlands recht van toepassing is, kan dat voor de Amerikaanse rechter een argument zijn om zich forum non conveniens te verklaren. In de forum non conveniens-varianten uit het Nederlandse commune recht en de Verordening Brussel Bbis speelt de toepasselijkheid van buitenlands recht in principe geen rol, omdat als uitgangspunt geldt dat rechtsmacht en toepasselijke recht in beginsel strikt gescheiden moeten worden. In het Amerikaanse recht lijken aan deze 'public' factor praktische overwegingen ten grondslag te liggen. De behandeling van de zaak naar buitenlands recht bemoeilijkt en vertraagt de procedure; ieder gerecht kan het beste zijn eigen recht toepassen.14 De toepassing van vreemd recht behoeft geen groot bezwaar te zijn, wanneer de Amerikaanse rechter de inhoud van dat recht kent.15 Is Amerikaans materieel recht van toepassing, dan is dat een argument tegen forum non conveniens-verklaring. Sterker nog, in bepaalde gevallen blijkt de toepassing van de lex fori forum non conveniens te blokkeren.16 Forum non conveniens is niet gerechtvaardigd op de enkele grond dat de eiser in het alternatief bevoegd forum door 'a change in substantive law' een voor hem minder gunstig resultaat zal behalen.17 Hierop is een uitzondering denkbaar indien de remedie in het buitenland zo onbevredigend is, dat in het geheel van remedie geen sprake kan zijn.18 In dat geval ligt een forum non conveniens-verklaring niet voor de hand. Doet zich een dergelijke geval in Nederland voor, dan kan de Nederlandse rechter zijn rechtsmacht in het uiterste geval nog baseren op het forum necessitatis.19