16.7.3 Décharge

In de periode 2006 tot 2013 was het vaste rechtspraak van de ondernemingskamer dat alleen zij décharge kon verlenen aan de tijdelijk door haar aangestelde bestuurders.1 Deze rechtspraak was echter niet eenduidig, omdat de ondernemingskamer tevens oordeelde dat het de spankracht van art. 2:349a lid 2 BW te buiten gaat om een partij te bevelen om een aansprakelijkstelling jegens een tijdelijke bestuurder in te trekken en afstand te doen van eventuele toekomstige vorderingen,2 terwijl een décharge inhoudt dat de vennootschap geen vorderingen meer kan instellen met betrekking tot de feiten waarvoor décharge is verleend. Mede om die reden werd in de literatuur bekritiseerd dat de ondernemingskamer décharge zou kunnen verlenen.3 In overeenstemming met deze literatuur werd er tijdens de parlementaire behandeling van de wijziging van het enquêterecht in 2013 vanuit gegaan dat het de aandeelhoudersvergadering is die aan de tijdelijke bestuurder décharge dient te verlenen.4 In 2013 ging de ondernemingskamer ‘om’.5

In het licht van hetgeen in par. 16.5.3.3 en 16.5.3.4 werd besproken, zou betoogd kunnen worden dat dit geen gelukkige rechtsontwikkeling is. Toch meen ik dat de ondernemingskamer geen décharge zou moeten verlenen.

Indien de ondernemingskamer namelijk décharge verleent – en de vennootschap als gevolg daarvan de tijdelijke bestuurder niet meer kan aanspreken6 – dan kwalificeert dat als het vaststellen van burgerlijke rechten als bedoeld in art. 6 EVRM.7 Een dergelijke vaststelling zal dus enkel kunnen plaatsvinden in het kader van een eerlijk proces in de zin van art. 6 EVRM, waarin de vennootschap kan participeren.8 Ik stel mij voor dat de (rechts)vragen die in een dergelijke procedure moeten worden beantwoord, grote gelijkenissen vertonen met de (rechts)vragen die in een bestuurdersaansprakelijkheidsprocedure aan de orde komen. Ik denk niet dat een dergelijke procedure onder de absolute bevoegdheid van de ondernemingskamer valt9 en zou daar ook geen verandering in willen aanbrengen.

Daarnaast biedt tijdelijke overdracht van aandelen ten titel van beheer een oplossing, indien (de meerderheid van) de aandeelhouders(vergadering) de bevoegdheid om décharge te verlenen wil misbruiken om de tijdelijke bestuurder op oneigenlijke wijze onder druk te zetten. 10 Borrius 11 wijst er tevens op dat dergelijk misbruik van recht in het kader van een zelfstandig enquêteverzoek aan de kaak kan worden gesteld.