Einde inhoudsopgave
Intellectuele eigendom in het conflictenrecht (R&P nr. IE1) 2009/2.2.3.a
2.2.3.a Uitzondering 1: formaliteiten
mr. S.J. Schaafsma, datum 25-06-2009
- Datum
25-06-2009
- Auteur
mr. S.J. Schaafsma
- JCDI
JCDI:ADS462847:1
- Vakgebied(en)
Intellectuele-eigendomsrecht / Algemeen
Internationaal privaatrecht / Conflictenrecht
Voetnoten
Voetnoten
Vgl. Actes BC 1908, p. 163 (Procès-verbaux, toespraak gedelegeerde Osterrieth namens gastland Duitsland); Vaunois 1910, p. 16, nr. 25.
Zie ook noot 67 van dit hoofdstuk 2.
Actes BC 1884, p. 30 (Procès-verbaux).
Dit was dus een conditio sine qua non voor bescherming krachtens de conventie in de andere Unie-landen, Röthlisberger 1906, p. 107.
Art. 2 lid 2, eerste volzin, van de Berner Conventie van 1886. Vgl. ook de ontwerp-conventie van de Zwitserse Bondsraad (Actes BC 1884, p. 11). De conventie spreekt niet alleen over formaliteiten, maar ook over voorwaarden. Soldan, de secretaris van de Berner conferenties, merkte hier over op: 'E expressionformalités vise les exigences de pure forme imposées á l'auteur, comme l'enregistrement, le dépót, etc.; celle de conditions, les exigences matérielles.' Over deze `conditions' tekende hij in een noot hierbij aan: 'La principale, si ce n'est la seule de ces exigences matérielles, est l'obligation d'achever la traduction dans un délai déterminé. La convention a supprimé cette obligation.' (Soldan 1887, p. 407, cursivering van Soldan). Röthlisberger 1906, p. 107 spreekt in dit verband over 'Voraussetzungen, welche der Autor von sich aus erfüllen kann oder auch nicht, je nachdem er den Schutz des Gesetzes anzurufen gedenkt oder darauf verzichten will (Anbringung von Vorbehalten, namentlich bei Übersetzungen und Zeitungsartikeln; den Anforderungen entsprechende Veröffentlichung des Werkes auf bestimmten Gebieten und zu bestimmter Zeit; Benutzungsfristen, Erlangung der Nationalität in einem Unionslande usw.).' Hiervoor is niet de medewerking van een autoriteit nodig; bij 'formaliteiten' is dat wel het geval. In de onderhavige studie wordt eenvoudigheidshalve in beginsel alleen over `formaliteiten' gesproken (zo ook de latere Berlijnse versie van de conventie, zie Actes BC 1908, p. 237 (Rapport de la Commission) en noot 56 van hoofdstuk 3). Zie in dit verband ook Actes BC 1884, p. 43 (Rapport de la Commission).
Art. 11 lid 3 van de Berner Conventie van 1886. Zie ook Actes BC 1885, p. 50 (Rapport de la Commission), en alinea 136 hiervoor.
De wet van het land van import mocht in dit verband derhalve geen formaliteiten stellen. Die mogelijkheid was in 1884 expliciet aan de orde gesteld en verworpen, zie Actes BC 1884, p. 30 (Procès-verbaux, vraag 2 van de Duitse delegatie). In de praktijk werd in het Verenigd Koninkrijk desalniettemin soms tóch de vervulling van formaliteiten onder de Engelse wet vereist, zie Darras 1892 (De l' état actuel), p. 814; Dunant 1892, p. 214215; Actes BC 1896, p. 36 (voorstel Frankrijk en Bureau) en p. 161 (Rapport de la Commission); Röthlisberger 1906, p. 102. Door de Parijse conferentie van 1896 werd die zienswijze (nogmaals) verworpen, zie de `Déclaration interprétant certaines dispositions de la Convention de Berne' van 4 mei 1896, interpretatieve bepaling nr. 1, Actes BC 1896, p. 225 (Actes adoptés par la Conférence). Zie ook Correspondence Switzerland No. 1 (1886), p. 52-56; Ladas 1938, p. 269, noot 19; Ricketson & Ginsburg 2006, p. 306-307.
Soldan 1887, p. 407-408 (cursivering van Soldan); zie ook Lavollée 1887, p. 365; Soldan 1888, p. 16; Röthlisberger 1906, p. 26; Actes BC 1908, p. 163 (Procès-verbaux, toespraak gedelegeerde Osterrieth namens gastland Duitsland).
Zie ook Clunet 1887, p. 47; Soldan 1888, p. 15.
207. Formaliteiten. In de eerste plaats werd een uitzondering gemaakt voor wat betreft de in acht te nemen formaliteiten. In het stelsel van de bilaterale verdragen was, zoals wij eerder zagen, een hinderlijk woud van formaliteiten gegroeid. Toepassing van het beginsel van nationale behandeling op deze kwestie zou geen oplossing zijn; dan zouden de formaliteiten van ieder Unieland apart moeten worden vervuld. Dat zou ondoenlijk zijn.1 Op verschillende congressen was de wens geuit dat enkel nog de formaliteiten in acht moesten worden genomen die de wet in het land van oorsprong stelde.2 Zonder veel discussie gaven de Berner verdragsopstellers aan deze wens gehoor.3 De bescherming van de wet van het land van import werd afhankelijk gesteld van de inachtneming van de formaliteiten die de lex originis voorschrijft.4 In artikel 2 werd, direct volgend op het beginsel van nationale behandeling in lid 1, in het tweede lid bepaald:
"La jouissance de ces droits est subordonnée à l'accomplissement des conditions et formalités prescrites par la législation du pays d'origine de l'ceuvre; (...)."
208. Zo werd de vraag welke formaliteiten in acht genomen moesten worden, gedelegeerd aan de lex originis.5
209. Certificaat. Tijdens de conferentie van 1885 achtte men het nuttig om daarbij nog expliciet te wijzen op de mogelijkheid dat de rechter van het land van import de overlegging kan verlangen van een certificaat waarin een autoriteit in het land van oorsprong verklaart dat de formaliteiten van de lex originis in acht genomen zijn. In artikel 11 lid 3 werd bepaald:
"11 est entendu, toutefois, que les tribunaux peuvent exiger, le cas échéant, la production d'un certificat délivré par l'autorité compétente, constatant que les formalités prescrites, dans le sens de l'article 2, par la législation du pays d'origine ont été remplies." 6
210. Zo werd op de formaliteitenvraag de lex originis toepasselijk verklaard.7 Deze lex originis-uitzondering trof derhalve de conflictregel in het Berner beginsel van nationale behandeling. Men zag deze uitzondering ook wel als een uitwerking van het (conflictenrechtelijke) beginsel 'locus regit actum'. Zo noteerde Soldan:
"Toutes ces conditions et formalités sont régies par la législation du pays d'origine de l'aeuvre, (...). On peut dire que c'est là wie application du principe locus regit actum." 8
211. Deze lex originis-uitzondering was een verbetering ten opzichte van de formaliteitenchaos die heerste in de veelheid van nationale en bilaterale regelingen. Nu werden de auteurs enkel nog geconfronteerd met de formaliteiten van slechts één land, het land van oorsprong.9