7.4.1 Inleiding

275. Dat het niet met honderd procent zekerheid te zeggen is of een bepaalde maatregel die subjectieve rechten herverdeelt de maatschappelijke welvaart verhoogt, neemt niet weg dat zulke maatregelen in het echt voorkomen en soms zelfs noodzakelijk zijn.1 Een jurist ontkomt er daar bij niet aan om een oordeel te geven over verschillende mogelijke maatregelen die via wetgeving of jurisprudentie kunnen worden genomen. Voor die gevallen is het nodig om tóch een maatstaf te hebben die gebruikt kan worden om de voor- en nadelen van elk van deze maatregelen te kunnen bepalen. Er zijn grofweg twee verschillende ‘oplossingen’ voor dit probleem, die ik al kort heb geïntroduceerd in paragraaf 4.4.3.2 Beide hebben hun eigen tekortkomingen in vergelijking met de abstracte maatstaf uit paragraaf 7.2. De eerste ‘oplossing’ maakt gebruik van de Pareto-efficiëntiemaatstaf en beperkt zich tot gevallen waarin het maken van ‘interpersonal utility comparisons’ kan worden vermeden. Het is in die gevallen mogelijk om met absolute zekerheid te zeggen of een maatre gel de maatschappelijke welvaart verhoogt; in alle andere gevallen werkt de ‘oplossing’ echter niet. Ik bespreek dit in paragraaf 7.4.2. De tweede ‘oplossing’ maakt gebruik van de Kaldor-Hicks-efficiëntiemaatstaf en is juist in alle gevallen toepasbaar. Het nadeel van deze ‘oplossing’ is dat er conces sies moeten worden gedaan aan de mate van zekerheid waarmee conclusies kunnen worden getrokken. Ik bespreek dit in paragraaf 7.4.3.