Overheidsaansprakelijkheid voor het verstrekken van onjuiste informatie (SteR nr. 45) 2019/1.5.2:1.5.2 Onjuiste en/of onvolledige informatie

Overheidsaansprakelijkheid voor het verstrekken van onjuiste informatie (SteR nr. 45) 2019/1.5.2

1.5.2 Onjuiste en/of onvolledige informatie

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Voor het aannemen van overheidsaansprakelijkheid voor ondeugdelijke informatieverstrekking is vanzelfsprekend vereist dat sprake is van informatie die ‘onjuist’ of ‘onvolledig’ is. Over dit begrippenpaar moeten op voorhand enige opmerkingen worden gemaakt, omdat deze kwalificaties elkaar niet uitsluiten. Het is niet zo dat informatie ofwel onjuist, ofwel onvolledig is. Informatie kan onjuist én onvolledig zijn, en zelfs onjuist door haar onvolledigheid of andersom.

Een eenvoudig voorbeeld demonstreert dit. Stel dat ik mij meld aan de balie van het gemeentehuis met de vraag wat voor mij de snelste route naar het bureau van politie is, waarop het antwoord wordt gegeven dat het politiebureau aan de andere zijde van het centrum is gelegen, zodat de snelste route door het centrum gaat. Dit antwoord is onjuist én onvolledig, indien ik met de auto ben en het centrum is gesloten voor motorvoertuigen. Het is onvolledig omdat wordt nagelaten om te vermelden dat gemotoriseerd verkeer in het centrum niet is toegestaan. Het is onjuist omdat de snelste route niet door het centrum gaat als ik met de auto reis.

Toegesneden op het onderwerp van dit boek, kan het voorbeeld worden gegeven van de burger die de vraag stelt of zijn bouwplan voldoet aan de daaraan te stellen eisen, waarop de overheid bevestigend antwoordt en uitlegt dat het bouwplan in overeenstemming is met het Bouwbesluit, de gemeentelijke bouwverordening en het vigerende bestemmingsplan. Als later blijkt dat het bouwplan niet in overeenstemming was met de redelijke eisen van welstand, dan was het antwoord van de gemeente onvolledig én onjuist door haar onvolledigheid. Het was onvolledig omdat één eis over het hoofd is gezien,1 en onjuist omdat die vergeten eis in de weg stond aan een bevestigende beantwoording van de vraag.2

Het voorgaande laat zien dat het een kwestie van perspectief is of bepaalde informatie onjuist of onvolledig is, of beide (zie nader paragraaf 4.7.3). Waar in dit boek – uit de macht der gewoonte of kortheidshalve – wordt gesproken van ‘onjuiste’ of ‘onjuiste of onvolledige’ informatie moet dan ook steeds ‘onjuiste en/of onvolledige informatie’ worden gelezen. In deze zinsnede komt tot uitdrukking dat een scherp onderscheid niet altijd kan worden gemaakt.

Een onderscheid kan wel worden gemaakt met betrekking tot de aard van de informatiefout. Meer in het bijzonder is voldaan aan de ingangsvoorwaarde van foutieve informatie indien de inhoud van de gegeven informatie berust op een uitgangspunt dat niet in overeenstemming is met (i) het toepasselijke recht, (ii) de feitelijke constellatie of (iii) de juiste toepassing van het recht op de juiste feiten.3

i.

Een mededeling die onjuist is om juridische redenen, is bijvoorbeeld aan de orde indien de gemeentelijke website vermeldt dat leidinggevenden van een horecabedrijf de leeftijd van dertig jaar moeten hebben bereikt. Een dergelijke mededeling is onjuist wegens strijd met de wet in formele zin4 en gaat dus uit van een onjuiste rechtsopvatting. Er is sprake van een zuiver juridische misslag, die niet is ingegeven door de omstandigheden van het concrete geval.

ii.

Een voorbeeld van een mededeling die feitelijke grondslag mist, is het gemeentelijke bericht dat een champignonkwekerij op een afstand van ten minste tien meter van een woning is gelegen, waaruit de champignonkweker zelf afleidt dat hij niet milieuvergunningplichtig is.5 Als nadien blijkt dat de afstand 8,85 meter is, is sprake van een zuiver feitelijke misslag (aangezien de feiten niet door de overheid zijn gekwalificeerd in het licht van het toepasselijke recht).

iii.

Een gemengd geval is aan de orde als de overheid uitgaat van een onjuiste opvatting omtrent het recht en/of de feitelijke situatie en aan de hand daarvan tot een juridische kwalificatie van de feiten komt die niet in overeenstemming is met het recht. De misslag is erdoor ingegeven dat de verkeerde rechtsregel wordt toegepast op de feiten of doordat niet duidelijk is welke betekenis een bepaalde rechtsregel voor een concreet geval heeft.

In dit boek hanteer ik dan ook als richtsnoer dat sprake is van onjuiste of onvolledige informatie indien de verstrekte informatie niet in overeenstemming is met de feiten en/of het recht.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.