3.1.2 Terminologie

Onder het ius commune duidde de term antichresis op een recht van pandgebruik met rentefunctie. De nadruk lag op de combinatie met het pandrecht. Antichresis was het recht van de pandhouder om een goed van de debiteur te gebruiken en de vruchten ervan te trekken in plaats van een rentevergoeding over de gesecureerde vordering.1 De term antichresis duidde niet op een zelfstandige antichrese. Illustratief in dit verband zijn de woorden van Donellus:

Voor het recht van aflossingspandgebruik bestond geen afzonderlijke term. Deze rechtsfiguur lag besloten in de verplichting van de pandhouder om de vruchten van het onderpand te trekken en hun waarde in mindering te brengen op de gesecureerde vordering.3

Bartolus schreef antichresis als “antiphona”.4 In de uitgave van 1627 van de glosse werd opgemerkt dat de oude lezing het Griekse ἀντίχρησις als “antiphina” verkeerd was: de juiste lezing was antichresis.5 Negusantius gebruikte het woord antichresis niet; hij duidde het recht van pandgebruik met rentefunctie aan als de afspraak dat de pandhouder de vruchten van het onderpand kon genieten in plaats van een rentevergoeding.6