3.2.3.5 Faillissement en inningsbevoegdheid van de derde

78. In het faillissement van de pandgever kan de pandhouder mededeling doen en de inningsbevoegdheid naar zich toe trekken. De curator is tot dat moment bevoegd om de stil verpande vordering te innen.1 Het staat de curator evenwel niet vrij om de bevoegdheid van de stille pandhouder tot het doen van mededeling en de inning van de vorderingen te frustreren door zijnerzijds aanstonds aan de schuldenaren van de stil verpande vorderingen mee te delen dat zij de stil verpande vorderingen op de rekening van de boedel moeten voldoen, of meer in het algemeen tot 'actieve' inning van de vorderingen over te gaan. Bij een professionele stil pandhouder als een bank is het voldoende dat de curator een redelijke termijn van veertien dagen in acht neemt. In die periode kunnen de stil pandhouder en de curator in over leg treden over de inning van de vorderingen.2

79. In het faillissement van de stille cedent als lastgever eindigt de lastgeving van rechtswege (art. 7:422 lid 1 sub b BW).3 Tenzij de stille cessionaris een last tot inning verstrekt aan de curator, is de curator evenmin inningsbevoegd. De stil gecedeerde vordering valt immers niet in de faillissementsboedel, waardoor de curator ten aanzien van de vordering niet bevoegd is tot het beheer en de vereffening daarvan (art. 68 Fw).4 De rechtsregel van het arrest ING/Verdonk inzake de termijn waarbinnen de curator zich dient te onthouden van (actieve) inning, is op de stille cessie daarom in het geheel niet van toepassing.5 Als de stille cessionaris een privatieve last tot inning heeft verstrekt aan de stille cedent, wordt de stille cessionaris door het faillissement zelf inningsbevoegd. De stille cessionaris blijft in faillissement (net als de stille pandhouder)6 bevoegd om mededeling te doen aan de schuldenaar van de stille cessie. Mocht de stille cessionaris in staat van faillissement verkeren, dan kan diens curator mededeling doen en de vordering innen.7 Wordt door de stille cessionaris of diens curator betaling verlangd, dan zal daarin een mededeling van de cessie besloten liggen.8

Ook de Minister is van mening dat de stille cedent en diens curator in faillissement niet inningsbevoegd zijn, en dat de stille cessionaris in faillissement mededeling kan doen:

De uitkomst van de opvatting van de Minister is naar mijn mening juist. Zijn opvatting staat evenwel haaks op zijn stand punt dat voor de rechtsgevolgen van de stille cessie zoveel mogelijk aansluiting moet worden gezocht bij de stille verpanding, en dat de stille cedent zijn inningsbevoegdheid ontleent aan de tweede zin van art. 3:94 lid 3 BW. Het bevestigt de onhoudbaarheid van zijn opvattingen in deze. Voor het verlies van de inningsbevoegdheid van de gefailleerde stille cedent biedt de tweede zin van art. 3:94 lid 3 BW geen verklaring. De vergelijking met de stille verpanding biedt evenmin een verklaring waarom de curator van de stille cedent niet inningsbevoegd is. Integendeel: de curator zou op grond daarvan juist inningsbevoegd moeten blijven. Anders dan de stille pandgever is de stille cedent echter een derde ten opzichte van de vordering en is zijn curator daarom niet inningsbevoegd ten aanzien van de stil gecedeerde vordering.

De stille cessie is in dit opzicht beter te vergelijken met de onderbewindstelling van een vordering. Als de bewindvoerder failliet wordt verklaard, eindigt zijn taak en daarmee zijn inningsbevoegdheid (zie o.a. art. 1:448 lid 1 sub c BW; art. 4:149 lid 1 sub c BW).