15.6.3.2 Ratio

Opmerkelijk genoeg is afgezien van een ruimere ontheffingsbevoegdheid voor de OK. Daarvoor is in de literatuur wel gepleit.1 Ook in de onderzochte landen bestaan ruimere ontheffingsmogelijkheden2 hetgeen in de praktijk een belangrijk instrument blijkt.3 De Overnamerichtlijn staat ontheffing ook toe, mits geen afbreuk wordt gedaan aan de beginselen van art. 3 (vgl. eerder § 3.3).4

Een ruimere ontheffingsbevoegdheid is hard nodig om de verplicht bod-regeling van haar rigiditeit te ontdoen. Dit wringt vooral bij de acting in concert-regels omdat die aan alle kanten onduidelijk zijn, zoals hiervoor al herhaaldelijk aan de orde kwam (vgl. § 1.2 en § 7.4.3.3 sub I). Partijen kunnen de OK langs deze weg verzoeken zich uit te spreken over bepaalde voorgenomen gedragingen. Met name bij grote transacties of herstructurering van een bestaand zeggenschapsbelang rijzen veel vragen, waarop de wettelijke regeling geen duidelijk antwoord geeft. Nu komt het geregeld voor dat partijen voor de “veiligste” weg kiezen, niet voor de meest optimale. In het buitenland is het gebruikelijk dat de toezichthouder om een ruling wordt gevraagd, maar die weg kan in Nederland niet bewandeld worden omdat bij ons geen toezichthouder is aangewezen (zie § 16.2.3 en § 16.3.5.3 sub I). Een andere rechtvaardiging voor een ruimere ontheffingsbevoegdheid is dat in concrete gevallen onbillijke resultaten kunnen worden voorkomen. Een voorbeeld van een acting in concert-geval waarin dat uitkomst kan bieden is de vernietiging van het door een coalitie van aandeelhouders afgedwongen ontslag van het bestuur wegens strijd met de redelijkheid en billijkheid; er heeft inmiddels wel controleverwerving plaatsgevonden (§ 7.5.6.3 sub I), maar een biedplicht, voorzover die niet reeds is vervallen door afbouw van het controlerende belang binnen de gratietermijn, is niet op zijn plaats.