Vastgoedtransacties in de Europese btw (FM nr. 169) 2021/8.2.4.1.3.3:8.2.4.1.3.3 Ruime uitleg ‘verwerving als belastingplichtige’

Vastgoedtransacties in de Europese btw (FM nr. 169) 2021/8.2.4.1.3.3

8.2.4.1.3.3 Ruime uitleg ‘verwerving als belastingplichtige’

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Een belastingplichtige die een goed of dienst waarop btw drukt heeft afgenomen als niet-belastingplichtige staat voor een gesloten ‘aftrekpoort’ indien hij het goed of de dienst nadien gaat gebruiken voor belaste handelingen. Het finale causaliteitscriterium kan dus tot gevolg hebben dat er btw drukt op het gebruik voor belaste handelingen, hetgeen in strijd is met de ratio van het aftrekrecht (zie paragraaf 8.2.3). De zaak Gmina Ryjewo vormt hiervan een treffende illustratie. In deze zaak ging het om een dorpshuis dat in 2010 belast was (op)geleverd aan de Poolse gemeente Ryjewo, een belastingplichtige, en door deze gemeente aanvankelijk uitsluitend was gebruikt voor onbelastbare handelingen. In de loop van 2014 heeft de gemeente het voornemen geuit om het dorpshuis ook te gaan gebruiken voor belaste verhuur en heeft zij de Poolse fiscus verzocht om antwoord te geven op de vraag of deze verhuur herziening van de btw-aftrek tot gevolg heeft. De Poolse fiscus heeft die vraag ontkennend beantwoord, omdat de gemeente het dorpshuis als niet-belastingplichtige heeft verworven.

In haar conclusie heeft A-G Kokott het Hof geadviseerd om dit onwenselijke gevolg van het finale causaliteitscriterium weg te nemen en herziening van btw-aftrek toe te staan in de situatie dat een onroerend goed door een belastingplichtige in zijn hoedanigheid van niet-belastingplichtige is verworven, maar na de aanschaf alsnog voor belaste handelingen wordt aangewend.1 Het Hof van Justitie is A-G Kokott hierin niet gevolgd. Het Hof volstaat met het verzachten van de ‘neutraliteitspijn’ door, onder verwijzing naar de ratio van het aftrekrecht, te oordelen dat het noodzakelijk is dat ‘verwerving als belastingplichtige’ ruim moet worden uitgelegd.2 Op grond van die ruime uitleg achtte het Hof het niet uitgesloten dat de gemeente Ryjewo het dorpshuis heeft aangeschaft als belastingplichtige indien:

1.

het onroerend goed naar zijn aard zowel voor belastbare als onbelastbare handelingen kan worden gebruikt, maar in eerste instantie voor onbelastbare handelingen is gebruikt3;

2.

de belastingplichtige niet uitdrukkelijk heeft verklaard dat hij voornemens was om het onroerend goed te gaan gebruiken voor belaste handelingen, maar ook niet heeft uitgesloten dat het daarvoor zou worden gebruikt.

Of, gelet op alle feitelijke omstandigheden, voldaan is aan de eis dat het dorpshuis als belastingplichtige is afgenomen dient de nationale rechter te beoordelen, aldus het Hof van Justitie.4

De Hoge Raad heeft, onder verwijzing naar het Gmina Ryjewo-arrest, geoordeeld dat een gemeente bij de aanschaf van gymnastieklokalen die van meet af zijn gebruikt voor belastbare (terbeschikkingstelling tegen vergoeding aan derden) en onbelastbare handelingen (terbeschikkingstelling om niet aan scholen voor primair onderwijs) voldaan is aan de eis dat de gymnastieklokalen als belastingplichtige zijn verworven.5 Naar mijn mening is dit oordeel niet verrassend te noemen.6 In de zaak Gmina Ryjewo was immers sprake van een voornemen om het dorpshuis na enkele jaren van gebruik voor onbelastbare handelingen ook voor belast(bar)e handelingen te gaan gebruiken. In het voorgenomen gebruik voor zowel onbelastbare als belastbare handelingen heeft het Hof van Justitie kennelijk geen beletsel gezien voor een aanschaf als belastingplichtige.7

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.