De exhibitieplicht (BPP nr. X) 2010/15.4:15.4 Uitwerking in een voorstel met toelichting

De exhibitieplicht (BPP nr. X) 2010/15.4

15.4 Uitwerking in een voorstel met toelichting

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Hierna volgt de uitwerking van het voorgaande in een tekst met een toelichting daarbij in de voetnoten. Dat is eerst en vooral een oefening in scherpen van de geest en daarmee een samenvatting van mijn opvattingen. Of het daadwerkelijk van wetgeving zal komen is immers hoe dan ook ongewis en, als dat wel zal gebeuren, zal de opvatting van de wetgever nog moeten blijken. Van het tot stand komen van nieuwe wetgeving zal de verdere toekomst van de exhibitieplicht hoe dan ook niet afhangen. Ook en wellicht juist zonder tussenkomst van de wetgever heeft het thema zijn vleugels in de afgelopen jaren uitgeslagen en dat zal in de toekomst echt niet veranderen.

De tekst van het voorstel luidt als volgt:

Het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering wordt als volgt gewijzigd:

A.

Substantiërings- en bewijsaandraagplicht

Aan art. 111 lid 3 (dagvaarding) en art. 128 lid 5 (conclusie van antwoord) wordt de volgende tekst toegevoegd:

"Voor zover de bewijsmiddelen bestaan uit bescheiden, wordt de gelegenheid geboden daarvan kennis te nemen bij voorkeur door het verstrekken van een afschrift."1

Aan art. 278 lid 1 (inhoud en indiening van het verzoekschrift) wordt toegevoegd:

"Voor zover aan verzoeker verweren bekend zijn van belanghebbenden, vermeldt hij deze en de gronden daarvoor. Verder vermeldt het verzoekschrift de bewijsmiddelen waarover verzoeker kan beschikken en de getuigen die hij kan doen horen ter staving van de aldus betwiste gronden van het verzoek. Voor zover de bewijsmiddelen bestaan uit bescheiden, wordt de gelegenheid geboden daarvan kennis te nemen bij voorkeur door het verstrekken van een afschrift."2

B.

In de negende afdeling van de tweede titel van het eerste Boek wordt na artikel 155 een nieuwe paragraaf ingevoegd, luidende:

§ 1a Bescheiden3

Art. 155a: Bevel tot verstrekking van bescheiden

1.

De rechter kan in de loop van het geding op vordering4 van een partij of ambtshalve5 aan een partij of een derde6 bevelen op door hem te bepalen wijze inzage, uittreksel of afschrift te verstrekken van bepaalde bescheiden die redelijkerwijs betrekking kunnen hebben op betwiste feiten die tot beslissing van de zaak kunnen leiden.7 Onder bescheiden worden mede verstaan: op een gegevensdrager aangebrachte gegevens, stoffen en voorwerpen die tot bewijs kunnen dienen.

2.

Een bevel aan een derde kan slechts gegeven worden, nadat zo mogelijk in rechte tussen de partijen bij het geschil is gedebatteerd over de wenselijkheid dit bevel te geven én nadat de derde onder mededeling van de mogelijke inhoud van het voorgenomen bevel op door de rechter te bepalen wijze op behoorlijke wijze in het geding is geroepen teneinde te worden gehoord over de vordering of het voornemen jegens hem een bevel te geven.8

3.

Een bevel tot verstrekking van bescheiden blijft in ieder geval9 achterwege:10

a.

indien de persoon tegen wie het bevel gericht zou moeten worden de bescheiden niet onder zich heeft en evenmin met redelijkerwijs van hem te vergen inspanning rechtmatig onder zich kan krijgen;11

b.

indien verstrekking wordt verzocht van de echtgenoot en de vroegere echtgenoot dan wel de geregistreerde partner en de vroegere geregistreerde partner van een partij, de bloed- of aanverwanten van een partij of van de echtgenoot of van de geregistreerde partner van een partij, tot de tweede graad ingesloten, een en ander tenzij de partij in hoedanigheid optreedt;12

c.

indien verstrekking wordt verzocht van een persoon die uit hoofde van zijn ambt, beroep of betrekking tot geheimhouding verplicht is én de bescheiden uitsluitend uit dien hoofde te zijn beschikking staan of onder zijn berusting zijn;13

d.

indien het concrete belang bij vertrouwelijkheid van de bescheiden zwaarder dient te wegen dan het zwaarwegende maatschappelijke belang dat in rechte de waarheid aan het licht komt;14 of

e.

indien en voor zover deze verstrekking niet als evenredig valt aan te merken15, bijvoorbeeld omdat:

(i)

de gevraagde informatie reeds op toereikende wijze is, kon of kan worden verkregen op een minder belastende wijze;16

(ii)

efficiënte geschilbeslechting er aannemelijk bij is gebaat, dat andere thema's aandacht krijgen alvorens wordt besloten of tot de gevraagde bewijslevering door bescheiden wordt overgegaan; of

(iii)

de aannemelijke belasting van bewijslevering voor de houder niet opweegt tegen het aannemelijke voordeel van deze bewijslevering gelet op het gewicht van de rechtsbetrekking in geding, het financiële belang van het geschil en de financiële mogelijkheden van partijen.

Art. 155b: De wijze van verstrekking van de bescheiden

1.

De bescheiden worden verstrekt doordat op de door de rechter bepaalde wijze daarin inzage of daarvan uittreksel of afschrift wordt verstrekt. Voor zover de persoon ten behoeve van wie de gegevens worden verstrekt hierbij behoefte heeft aan deskundige bijstand, wordt hem de gelegenheid geboden zich daarvan te bedienen.17

2.

Voor zover het vertrouwelijke karakter van bescheiden daartoe noodzaakt, kan de rechter bepalen dat kennisneming van bescheiden slechts gedeeltelijk en/of onder voorwaarden kan geschieden of - indien de wederpartij daarmee instemt -uitsluitend door de rechter.18

Art. 155c: De kosten van verstrekking van bescheiden19

1.

De kosten verbonden aan verstrekking van bescheiden komen voor rekening van de persoon die aanspraak maakt op verstrekking.

2.

De rechter kan bepalen dat binnen een door hem te bepalen termijn een voorschot voor deze kosten moet worden voldaan. De rechter kan, zo nodig ambtshalve, bij de bepaling van een voorschot of nadien, een termijn vaststellen voor de voldoening van het voorschot. Deze termijn kan een of meermalen worden verlengd. Wanneer een partij het voorschot niet binnen de daarvoor gestelde termijn voldoet, kan de rechter daaruit de gevolgtrekking maken die hij geraden acht.

3.

De rechter kan bepalen dat verstrekking van de bescheiden pas behoeft plaats te vinden, nadat deze kosten zijn voldaan.

Art. 155d: De gevolgen van niet medewerken

De rechter kan de gevolgtrekkingen verbinden die hij geraden acht aan het door een partij niet medewerken aan verstrekking van de bescheiden en/of aan kennisname daarvan door uitsluitend de rechter.20

C.

In de negende afdeling van de tweede titel van het eerste Boek wordt na artikel 207 een nieuwe paragraaf ingevoegd, luidende:

§10: Voorlopige verstrekking van bescheiden21

Art. 207a: Het voorlopig opvragen van bescheiden

1.

In de gevallen waarin bij de wet het bewijs door bescheiden is toegelaten, kan, voordat een zaak aanhangig is, op verzoek van de belanghebbende onverwijld de verstrekking van bescheiden gelast worden.

2.

Tijdens een reeds aanhangig geding kan de rechter op verzoek van een partij de verstrekking van bescheiden gelasten.

Art. 207b: Het verzoekschrift

1.

Het verzoek wordt gedaan aan de rechter die vermoedelijk bevoegd zal zijn van de zaak, indien deze aanhangig wordt gemaakt, kennis te nemen, of aan de rechter tot wiens absolute bevoegdheid de zaak behoort en binnen wiens rechtsgebied de personen van wie men bescheiden wil vragen, of het grootste aantal van hen, woonachtig zijn of verblijven. Indien de zaak door de kantonrechter moet worden behandeld en beslist, wordt het verzoek gedaan aan de kantonrechter. De rechter beoordeelt summierlijk of hij absoluut bevoegd is en of de zaak door de kantonrechter moet worden behandeld en beslist.22

2.

Indien het geding reeds aanhangig is, wordt het verzoek gedaan aan de rechter waar het geding aanhangig is.

3.

Het verzoekschrift houdt in:

a.

de aard en het beloop van de vordering;

b.

de feiten of rechten die men wil bewijzen;

c.

de bescheiden, waarvan men verstrekking verlangt of een zo nauwkeurig mogelijke omschrijving daarvan;

d.

de persoon of personen van wie bescheiden worden gevraagd met concrete aanduiding welke bescheiden van wie gevraagd worden;

e.

de naam en de woonplaats van de wederpartij en belanghebbenden of de redenen waarom de wederpartij en/of belanghebbenden onbekend zijn.23

4.

Verzoeker wordt in zijn verzoek niet ontvankelijk verklaard, indien hij in de gegeven omstandigheden onvoldoende heeft gedaan om het gevraagde door het voeren van overleg te verkrijgen. Een termijn van vier weken na ontvangst van de verweerder van een verzoek tot verstrekking onder vermelding van het verzochte, wordt vermoed daartoe toereikend te zijn.24

5.

Tenzij de wederpartij onbekend is en behoudens in gevallen van onverwijlde spoed, wordt op het verzoekschrift niet eerder beschikt dan nadat een behandeling heeft plaatsgevonden, waartoe de verzoeker, de wederpartij en de belang-hebbende(n) worden opgeroepen.

Art. 207c: De uitspraak

1.

Indien de rechter het verzoek toestaat, bepaalt hij welke bescheiden verstrekt dienen te worden en wanneer en op welke wijze dat dient te geschieden.

2.

Tegen de beslissing op het verzoek is een hogere voorziening slechts toegelaten met verlof van de bodemrechter óf tegelijk met de einduitspraak in de bodemprocedure. Art. 1019cc, lid 3 is van overeenkomstige toepassing.25

Art. 207d: Van overeenkomstige toepassing

De bepalingen omtrent de verstrekking van bescheiden zijn op het verzoek tot voorlopige verstrekking van bescheiden van overeenkomstige toepassing.26

Art. 207e: De comparitie na verstrekking27

1.

De rechter kan, op verzoek van partijen of van een van hen dan wel ambtshalve, nadat de bescheiden verstrekt zijn een verschijning van partijen bevelen teneinde een schikking te beproeven of tot het geven van inlichtingen aan de rechter. Artikel 87, tweede en derde lid, en artikel 88, tweede lid, derde lid, eerste en tweede zin, en vierde lid, zijn van overeenkomstige toepassing.

2.

Bij een verschijning van partijen ter terechtzitting kan ook de verdere wijze van behandeling van geschillen over de vordering worden besproken. Afspraken dienaangaande worden, wanneer een partij dat verlangt, met overeenkomstige toepassing van artikel 87, derde lid, in een proces-verbaal vastgelegd. Een beroep in rechte op deze afspraken kan niet worden gedaan, voor zover zij in strijd komen met een dwingende wetsbepaling, met fundamentele beginselen van behoorlijke rechtspleging of voor zover een beroep daarop in verband met onvoorziene omstandigheden redelijkerwijs niet kan worden gedaan.

D.

Aan de vierde titel van het derde boek wordt na art. 770c een nieuwe afdeling toegevoegd luidend:

Tiende afdeling: Bewijsbeslag

Art. 770d:Bewijsbeslag28

1.

Een partij die belang heeft bij bewaard blijven van bewijs, kan bewijsbeslag leggen.29

2.

Op bewijsbeslag zijn de bepalingen met betrekking tot conservatoir beslag tot afgifte van overeenkomstige toepassing, behoudens voor zover toepassing daarvan niet met de aard van het bewijsbeslag in overeenstemming is.30

3.

Het verzoek om verlof vermeldt tevens

a.

de feiten op grond waarvan het bestaan van een vordering op de beslagene aannemelijk is;

b.

de feiten op grond waarvan het leggen van bewijsbeslag is geboden;

c.

de aan de verzoeker bekende verweren tegen de vordering ten gronde én de reactie van de verzoeker daarop;31

d.

de feiten op grond waarvan minder bezwarende maatregelen dan bewijs-beslag niet voor toepassing in aanmerking komen; en

e.

de feiten op grond waarvan een minder bezwarende vorm van bewijs-beslag dan de verzochte vorm niet voor toepassing in aanmerking komt.

4. De voorzieningenrechter verleent slechts verlof, indien voldoende aannemelijk is dat de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit in acht zijn genomen.32 De voorzieningenrechter kan aan het verlof voorwaarden en beperkingen verbinden.

5.

De verzoeker waarborgt dat het beslag waarvoor verlof is verleend op de minst bezwarende wijze wordt gelegd en dat van het in beslag genomen bewijs niet door een ander dan de deurwaarder of een door de voorzieningenrechter aangewezen onafhankelijke deskundige kennis wordt genomen, voordat de houder van het bewijs rechtens verplicht is dit bewijs aan derden ter beschikking te stellen.

E. Overige wijzigingen

1.

In art 22 Rv vervalt de zinsnede "of bepaalde, op de zaak betrekking hebbende bescheiden over te leggen".33

2.

Art. 843a en Art. 843b vervallen.34

3.

Art. 1019a lid 1 en 2 vervallen.35

4.

In art. 1019a lid 3, vervalt de aanduiding "lid 3" en wordt "artikel 843a, vierde lid" vervangen door "artikel 155a lid 3 onder d".36

5.

In art. 1019h wordt "artikel 843, eerste lid" vervangen door "artikel 155c".37

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.