8.4.2 Schenk- en erfbelasting: vereenzelviging natuurlijke personen met instelling bij toepassing vrijstelling

De staatssecretaris geeft bij de in paragraaf 8.4.1 genoemde goedkeuring twee voorbeelden.1 Allereerst noemt hij als voorbeeld een schenking die of een legaat dat rechtstreeks aan een geestelijke ter beschikking is gesteld voor doeleinden die zijn of haar religieuze instelling nastreeft of voor het verrichten van religieuze handelingen. Het tweede voorbeeld betreft een kloosterling die op grond van zijn of haar gelofte van armoede een verkregen gift of een erfrechtelijke verkrijging onmiddellijk beschikbaar stelt aan de religieuze orde waartoe hij of zij behoort.

Gezien de formulering is de goedkeuring niet beperkt tot verkrijgingen door een natuurlijke persoon die met een religieuze anbi kan worden vereenzelvigd en is deze onder dezelfde voorwaarden ook van toepassing op een verkrijging door een natuurlijke persoon die vereenzelvigd kan worden met zijn of haar levensbeschouwelijke of spirituele instelling of met een andere anbi. Denk bijvoorbeeld aan de situatie waarbij de dirigent van een orkest of een museumdirecteur een gift ontvangt en die aanwendt ten behoeve van activiteiten van dat orkest, respectievelijk museum met een anbi-status. Zolang de dirigent/museumdirecteur vereenzelvigd kan worden met die anbi en aan de overige voorwaarden is voldaan, is de goedkeuring op verzoek ook in dit geval van toepassing, zodat de schenkbelasting over die verkrijging achterwege blijft.

Hoewel ik bij de vrijstelling schenk- en erfbelasting voor bijdragen aan natuurlijke personen van anbi’s geen ongelijke behandeling tussen rsli’s en andere anbi’s of tussen rsli’s onderling heb geconstateerd, zou het goed zijn als dit explicieter zou blijken uit de voorbeelden die het goedkeuringsbesluit van de staatssecretaris geeft. Die voorbeelden zijn nu beperkt tot bijdragen aan natuurlijke personen van religieuze anbi’s.

Wat betreft de ‘vereenzelvigingstoets’ moet de verkrijger dan naar mijn mening wel een vergelijkbare positie of rol vervullen bij de betreffende anbi als die van een geestelijke of kloosterling. Met andere woorden, er moet sprake zijn van een hechte, geformaliseerde band met de anbi om de vereenzelviging aannemelijk te maken. De band van de geestelijke met zijn of haar religieuze instelling is geformaliseerd in de aanstelling van de geestelijke door de religieuze instelling of een overkoepelend lichaam. De band van de kloosterling is geformaliseerd in de geloften die de kloosterling heeft afgelegd om tot die religieuze orde te kunnen toetreden.