8.3.2 Verschijnen

Wanneer is sprake van verschijnen in de zin van art. 24 EEX-V°/18 Verdrag? Deze vraag kan niet in het algemeen worden beantwoord. De lex fori bepaalt wanneer sprake is van 'verschijnen' .1 Een autonome interpretatie door het Hof van Justitie lijkt niet voor de hand te liggen, omdat het nationale procesrecht in de EG lidstaten c.q. verdragsluitende staten sterk afwijkt.2

Naar Nederlands procesrecht 'verschijnt' de verweerder in conventie in een procedure voor de rechtbank, zodra hij zich in de procedure door een procureur stelt of, in reconventie, een conclusie van antwoord neemt.3 Bij een procedure in oppositie gaat het om de conclusie van eis in oppositie. In een procedure voor de rechtbank, sector kanton, gaat het om het moment dat de verweerder in persoon of bij gemachtigde verschijnt. Het opvragen bij eiser van een vertaling van de dagvaarding leidt niet tot bevoegdheid ex art. 24 EEX-V°/18 Verdrag.4 Naar Belgisch, Duits en Frans recht dient mijns inziens aansluiting te worden gezocht bij 'verschijnen' in geval van een stilzwijgende forumkeuze naar commuun internationaal privaatrecht. Naar Belgisch en Frans recht gaat het om de inleidende of openingszitting (dag waartegen is gedagvaard); voor het Duitse internationaal privaatrecht kan de rechtspraak over art. 39 ZPO worden gevolgd.5

Voorts is geen sprake van `verschijnen', indien tussen partijen voor het gerecht reeds een procedure houdende voorlopige voorzieningen is of wordt gevoerd, ongeacht wie deze andere procedure aanhangig heeft gemaakt.6 Het verschijnen moet dezelfde procedure betreffen. Een verweerder die verschijnt en (zonder verder verweer te voeren) instemt met een (voorlopige) deskundigenprocedure hangende de bodemprocedure, verschijnt dus in de zin van art. 24 EEX-V°/18 Verdrag in de procedure.7 Verschijnen in kort geding leidt daarentegen niet tot bevoegdheid in de bodemprocedure en vice versa. Het verschijnen in een eerdere bodemprocedure leidt evenmin tot het aannemen van bevoegdheid in latere procedures bij dezelfde rechter. Het verschijnen dient per procedure te worden beoordeeld. Door (terug)verwijzingen wordt de procedure geen andere en blijft de stilzwijgende forumkeuze van kracht. Verwijst een Hof de zaak terug naar de rechter in eerste aanleg, dan kan de verweerder niet met succes alsnog de bevoegdheid betwisten indien hij de eerste keer is verschenen en de rechter bevoegd was krachtens art. 24 EEX-V°/18 Verdrag.