Einde inhoudsopgave
Forumkeuze in het Nederlandse IPR (R&P nr. 159) 2008/8.3.2
8.3.2 Verschijnen
mr. P.H.L.M. Kuypers, datum 29-02-2008
- Datum
29-02-2008
- Auteur
mr. P.H.L.M. Kuypers
- JCDI
JCDI:ADS413190:1
- Vakgebied(en)
Internationaal privaatrecht (V)
Voetnoten
Voetnoten
Rapport Jenard, PbEG 5 maart 1979, p. C 59/38; Vlas, Rechtsvordering, Verdragen & Verordeningen, suppl. 304 (juli 2006), p. A-a-507; Rb. Roermond 31 oktober 1974, NJ 1975, 405; Rb. Roermond 15 april 1976, NILR 1975, p. 357; Kropholler, EZPR, 5' druk, p. 228; Droz, Compétence Judiciaire, p. 138; Verheul, Rechtsmacht, Deel 1, p. 105.
HvJ EG 24 juni 1981, zaak 150/80, Elefanten Schuh/Jacqmain, Jur. 1981, p. 1671, NJ 1981, 546, r.o. 16; Vlas, Rechtsvordering, Verdragen & Verordeningen, suppl. 292 (maart 2004), p. A-a-508-512 onder verwijzing naar het Rapport Jenard; anders: Kropholler, EZPR, p. 320, nr. 7 die een autonome interpretatie bepleit en een communautaire definitie van 'verschijnen' geeft.
Rb. Roermond 31 oktober 1974, NJ 1975, 405.
Rb. Rotterdam 14 maart 2002, NIPR 2002, 285.
Anders dan bij art. 39 ZPO is een verweer ten gronde echter niet vereist, zie Kropholler, EZPR, p. 320.
Rb. Arnhem 29 juni 1995, NIPR 1996, 287.
Cass 28 april 2006, Pro-Pak International BV/Liecopotatoes, http://www.cass.be, (24 mei 2006), JT 2006, afl. 2633, 507.
Wanneer is sprake van verschijnen in de zin van art. 24 EEX-V°/18 Verdrag? Deze vraag kan niet in het algemeen worden beantwoord. De lex fori bepaalt wanneer sprake is van 'verschijnen' .1 Een autonome interpretatie door het Hof van Justitie lijkt niet voor de hand te liggen, omdat het nationale procesrecht in de EG lidstaten c.q. verdragsluitende staten sterk afwijkt.2
Naar Nederlands procesrecht 'verschijnt' de verweerder in conventie in een procedure voor de rechtbank, zodra hij zich in de procedure door een procureur stelt of, in reconventie, een conclusie van antwoord neemt.3 Bij een procedure in oppositie gaat het om de conclusie van eis in oppositie. In een procedure voor de rechtbank, sector kanton, gaat het om het moment dat de verweerder in persoon of bij gemachtigde verschijnt. Het opvragen bij eiser van een vertaling van de dagvaarding leidt niet tot bevoegdheid ex art. 24 EEX-V°/18 Verdrag.4 Naar Belgisch, Duits en Frans recht dient mijns inziens aansluiting te worden gezocht bij 'verschijnen' in geval van een stilzwijgende forumkeuze naar commuun internationaal privaatrecht. Naar Belgisch en Frans recht gaat het om de inleidende of openingszitting (dag waartegen is gedagvaard); voor het Duitse internationaal privaatrecht kan de rechtspraak over art. 39 ZPO worden gevolgd.5
Voorts is geen sprake van `verschijnen', indien tussen partijen voor het gerecht reeds een procedure houdende voorlopige voorzieningen is of wordt gevoerd, ongeacht wie deze andere procedure aanhangig heeft gemaakt.6 Het verschijnen moet dezelfde procedure betreffen. Een verweerder die verschijnt en (zonder verder verweer te voeren) instemt met een (voorlopige) deskundigenprocedure hangende de bodemprocedure, verschijnt dus in de zin van art. 24 EEX-V°/18 Verdrag in de procedure.7 Verschijnen in kort geding leidt daarentegen niet tot bevoegdheid in de bodemprocedure en vice versa. Het verschijnen in een eerdere bodemprocedure leidt evenmin tot het aannemen van bevoegdheid in latere procedures bij dezelfde rechter. Het verschijnen dient per procedure te worden beoordeeld. Door (terug)verwijzingen wordt de procedure geen andere en blijft de stilzwijgende forumkeuze van kracht. Verwijst een Hof de zaak terug naar de rechter in eerste aanleg, dan kan de verweerder niet met succes alsnog de bevoegdheid betwisten indien hij de eerste keer is verschenen en de rechter bevoegd was krachtens art. 24 EEX-V°/18 Verdrag.