4.5.3 De marktmacht

Het bovenstaande roept de vraag op hoe geconcentreerd de groep van leidende verzekeraars is. Teneinde daar inzicht in te krijgen, heb ik in het in de inleiding al gememoreerd praktijkonderzoek gevraagd hoeveel verzekeraars in aanmerking komen voor de positie van leidende verzekeraar en of die groep daalt, stijgt of ongeveer gelijk blijft.10 De volgende vragen zijn aan de respondenten (personen werkzaam bij verzekeraars en makelaars) voorgelegd:

In onderstaande tabellen (4.2 t/m 4.4) heb ik de antwoorden op de hierboven weergegeven vragen opgenomen.

Uit de gegeven antwoorden blijkt dat de overgrote meerderheid van de respondenten meent dat gemiddeld genomen twee t/m vijf verzekeraars op een polis staan. Verder blijkt dat zo’n 12% van de respondenten aangeeft dat één verzekeraar voor 100% een polis accepteert.

In de lijn van de verwachting lag het antwoord op de tweede vraag hoeveel verzekeraars in aanmerking komen voor de positie van leider. Uit eerder onderzoek bleek namelijk al dat deze groep gemiddeld genomen klein zou zijn.14

De gegeven antwoorden, weergegeven in tabel 4.3, bevestigen dat beeld. Opvallend is dat binnen de branche transport en technische verzekeringen volgens de respondenten beduidend minder verzekeraars in aanmerking komen voor de positie van leider dan bijvoorbeeld het geval is bij de branche brand.

Ik was benieuwd of de groep van verzekeraars die in aanmerking komt voor de positie van leider groter of kleiner wordt of relatief stabiel blijft. Gelet op het feit dat het aantal verzekeraars op de coassurantiemarkt, zoals ik heb weergegeven in tabel 4.1, de afgelopen vijf jaar relatief gelijk is gebleven was een te maken veronderstelling dat de respondenten zouden kiezen voor de opties ‘daalt’ of ‘blijft ongeveer gelijk’. Inderdaad bleek dat de meerderheid van de respondenten (88%) van mening was dat de groep leidende verzekeraars gemiddeld genomen over de afgelopen vijf jaar was gedaald, hetzij ongeveer gelijk was gebleven. Slechts enkele respondenten (vijf procent) meenden dat de groep een stijgende trend liet zien en ongeveer evenveel respondenten (zeven procent) gaven aan hiervan niet op de hoogte te zijn. Het was niet verrassend dat de respondenten, werkzaam binnen de branche technische verzekeringen, als antwoord gaven dat de groep van leidende verzekeraars daalt. Zoals bleek uit tabel 4.3 is de groep van potentiële leidende verzekeraars binnen deze branche klein.

Als verklaring voor de terugloop van het aantal (leidende) verzekeraars binnen de branche technische verzekeringen geeft een verzekeraar aan dat er schaarste bestaat op de markt. Ik citeer:

Illustratief voor de verklaring(en) die door respondenten werden gegeven, zijn eveneens de onderstaande toelichtingen van een verzekeraar, respectievelijk een makelaar:

De toelichtingen op de vraag of de groep van verzekeraars gemiddeld genomen over de afgelopen vijf jaar is gedaald, gelijk gebleven of gestegen, laten dus een gemengd beeld zien. Enerzijds is door fusies of uittreding het aantal leidende verzekeraars gedaald. Anderzijds zijn nieuwe (vaak buitenlandse, met en zonder15 vestiging in Nederland) verzekeraars toegetreden tot de coassurantiemarkt die kunnen kiezen voor een positie als leidende of volgverzekeraar.

De hierboven weergegeven resultaten kunnen als volgt worden samengevat. Uit het uitgevoerde praktijkonderzoek blijkt dat gemiddeld genomen zo’n twee tot vijf verzekeraars op een polis staan vermeld. Relatief een kleine groep van verzekeraars komt in aanmerking voor de positie van leider (minder dan vijf verzekeraars, hetzij vijf tot tien verzekeraars) en deze groep van potentiële leiders is de afgelopen vijf jaar gedaald, hetzij ongeveer gelijk gebleven. De verdeling over de verschillende branches laat zien dat vooral bij de branche ‘varia’ het voorkomt dat één verzekeraar het risico voor 100% accepteert. Bij de overige branches is dat minder evident. Vooral binnen de branche ‘technische verzekeringen’ blijkt dat de groep van leidende verzekeraars gemiddeld genomen over de afgelopen vijf jaar is gedaald. Een reden daarvoor kan de uittreding van een aantal grote spelers zijn. De resultaten van het praktijkonderzoek geven slechts een indicatie van het aantal spelers in de markt, en zijn geen maatstaf voor marktmacht van de betrokken partijen.