8.6.2 Meeliften op de uitkomst van de door een ander gefinancierde procedure (free riding)

Bij het rondkrijgen van de financiering van een collectieve actie zal tevens het feit dat veel benadeelden gratis zullen willen meeliften op de uitkomst van de door de collectieve belangenbehartiger gefinancierde procedure (het zogenaamde free riding) een belangrijk obstakel vormen.1

In de huidige situatie is het voor de initiatiefnemer van een collectieve actie niet mogelijk om een vergoeding af te dwingen van de verschillende benadeelden die baat hebben bij een collectieve actie.2 Naast het feit dat hier geen wettelijke basis voor is, zal het ook praktisch niet mogelijk zijn nu bij een collectieve actie niet alle namen van de gelaedeerden hoeven te worden vastgesteld.3 Tevens is het in de huidige situatie niet mogelijk om de kosten van de opbrengst in te houden nu een veroordeling tot betaling van de schade aan de collectieve belangenbehartiger niet mogelijk is. In een collectieve actie kan namelijk alleen een veroordeling worden gevorderd tot betaling van een geldsom aan de individuele gelaedeerden (de geldsom zal gezien het verbod van artikel 3:305a BW niet kunnen bestaan uit schadevergoeding maar het gevolg zijn van een actie uit bijvoorbeeld onverschuldigde betaling of nakoming).

Om de initiatiefnemer van de collectieve actie te prikkelen, zou een ruime vergoeding voor de kosten van de initiator op zijn plaats zijn. Deze vergoeding zou door de rechter ten laste van de uitkering aan de gelaedeerden moeten kunnen worden gebracht. Zie verder § 8.6.4.