1.3.c Methode

De methode van onderzoek verschilt enigszins per deelvraag, maar gemeenschappelijk is dat dit boek het resultaat is van juridisch-doctrinair bureauonderzoek.1 Ik heb geprobeerd begrippen op te helderen, heb ongeveer 4000 uitspraken van internationale toezichthouders verzameld en geanalyseerd en heb voor zover mogelijk de toepassing van nationaal recht getoetst aan hoger recht. Daartoe is kennis genomen van wetgeving, jurisprudentie en andere primaire, schriftelijke bronnen, alsook van rechtsgeleerde literatuur daarover. Omdat dit onderzoek is geconcentreerd op het Nederlandse strafrecht is niet systematisch naar buitenlandse literatuur gezocht, al is van toonaangevende Engelstalige literatuur wel degelijk kennis genomen. Anderstalig schriftelijk materiaal is incidenteel verwerkt.

Van specifieke methodologische keuzes wordt per hoofdstuk of per paragraaf nadere verantwoording afgelegd. Hier verdient in het algemeen opmerking dat in het onderzoek naar schriftelijke bronnen is gestreefd naar volledigheid. Voor zover mogelijk zijn bijvoorbeeld concept-wetsvoorstellen en reactie(s) daarop in het onderzoek betrokken. In het bijzonder in het onderzoek naar nationale en internationale jurisprudentie is volledigheid nagestreefd. Op deze jurisprudentie is, zoals Goss het zegt, de methode toegepast die neerkomt op: “try to read all the cases”.2 Daarbij is wat betreft het EHRM en CRM niet alleen gezocht naar uitspraken maar ook naar ontvankelijkheidsbeslissingen.3 Tezamen met inventarisatie van alle beschikbare uitspraken en beslissingen over het recht op beroep uit artikel 14 lid 5 IVBPR en 2 P7 EVRM leverde dit zoals opgemerkt in totaal ongeveer 4000 uitspraken en beslissingen op. Wat nationaal recht betreft is in het zoeksysteem van www.rechtspraak.nl vooral gezocht op relevante artikelnummers. Ook dit leverde honderden hits op. Van al deze uitspraken en beslissingen is (soms kort) kennisgenomen, de relevante uitspraken zijn daadwerkelijk in dit boek verwerkt.

Hoewel dit boek geen verslag doet van empirisch onderzoek, zijn erin niettemin (of: vanzelfsprekend4) empirische gegevens opgenomen. Voor zover mogelijk zijn feitelijke opmerkingen met bronnen gedocumenteerd. Soms kan ik niet anders dan mij beroepen op mondelinge overlevering of algemene bekendheid. Naast onderzoek naar schriftelijke bronnen voerde ik bovendien gedurende het verloop van het onderzoek gesprekken met enkele personen die bij het onderwerp van deze studie nauw betrokken waren. Deze gesprekken hebben in allerlei opzichten bijgedragen aan dit boek, maar ik leg er niet in voetnoten uitdrukkelijk verantwoording van af.

Het voor dit boek verrichte onderzoek is afgesloten in september 2017. Nadien beschikbaar gekomen informatie is incidenteel verwerkt. Bijzondere vermelding verdient het proefschrift van Djukić uit december 2017, dat helaas niet meer in dit boek kon worden verwerkt. Ook zijn boek, getiteld The Right to a Fair Appeal in International Criminal Law, gaat voor een belangrijk deel over de artikelen 14 lid 5 IVBPR, 2 P7 EVRM en 6 EVRM.