7.1.4 Objectivering/Concretisering

Open normen blijken nooit integraal open te zijn. In sommige gevallen heeft de wetgever delen van de open norm zelf concreet ingevuld (bijvoorbeeld ten aanzien van de redelijke huurprijs bij verhuurde woningen).

Het geheel objectiveren van open normen is niet haalbaar. De toepassing van open normen is in zijn aard subjectief (‘wat is in dit geval redelijk?’). Enige objectivering door het stellen van kaders (zie hiervoor) biedt zowel handvatten aan de rechterlijke macht als aan (proces)partijen, en daarmee aan hun advocaten/gemachtigden. Maar een uitputtende regelgeving is niet haalbaar (zie ook paragraaf 4.2.1), zo oordeelde ook Smits (paragraaf 2.4.2.5.3). Smits1 gaf als keerzijde van het hanteren van een open norm mogelijke rechtsongelijkheid, omdat de concretisering geheel aan de rechter wordt overgelaten. Daar staat tegenover dat het op dezelfde wijze beoordelen van twee verschillende gevallen in feite ook tot rechtsongelijkheid leidt. De vraag is of we zoveel waarde aan de rechtszekerheid2 (die wordt bereikt door objectivering van de open normen) moeten toekennen dat de rechtvaardigheid in het geding komt. Een open norm geeft de mogelijkheid om iedere zaak op zich te beoordelen.

Als de wetgever het bezwaarlijk zou vinden dat er enige regelgevende bevoegdheid bij de rechters wordt neergelegd, dan acht de wetgever dit in ieder geval niet op te wegen tegen de voordelen van open normen. Hij heeft de invulling van open normen bewust afgestaan aan de rechters. De wetgever kan immers niet alles overzien en voorzien. Als gestreefd zou worden naar een volledige regelgeving zonder open normen, zou de consequentie vermoedelijk (ook) zijn dat de wet altijd achterloopt op de praktijk.