7.6 Samenvatting

In dit hoofdstuk is de aansprakelijkheid van de hulpverlener voor medische zaken naar Engelse recht besproken. Allereerst is in paragraaf 7.2 stil gestaan bij de inrichting van de Engelse zorg en de invloed daarvan op de kwalificatie van de relatie tussen de hulpverlener en de patiënt. Door het bestaan van de NHS hebben de verrichtingen van de hulpverlener doorgaans een wettelijke grondslag en bestaat er geen contractuele relatie met de patiënt. Dit is slechts anders in geval van een privé-behandeling die niet gefinancierd wordt uit middelen van de NHS. Dit heeft tot gevolg dat een vordering van een patiënt die schade heeft geleden ten gevolge van een medische behandeling doorgaans een buitencontractuele grondslag heeft: de tort of negligence. Indien er, in geval van private zorg, tussen de patiënt en de hulpverlener een overeenkomst tot stand is gekomen, heeft de vordering tot schadevergoeding een contractuele grondslag. Beide grondslagen zijn in paragraaf 7.3 aan bod gekomen en vereisen eenzelfde normschending: een schending van de duty of care die op de hulpverlener rust. Om deze schending vast te stellen, dient gekeken te worden of de hulpverlener in overeenstemming met het maatmancriterium heeft gehandeld krachtens de zogeheten Bolam-test. Zowel contractueel als buitencontractueel is de hulpverlener derhalve aansprakelijk voor de schending van zijn duty of care. Contractueel kan de hulpverlener daarnaast aansprakelijk zijn voor de niet-naleving van een garantie ten aanzien van de uitkomst van de behandeling. Een dergelijke garantie zal echter slechts bij hoge uitzondering aangenomen worden, namelijk indien de hulpverlener onomstreden het resultaat van een behandeling toezegt.

Na deze bespreking van de algemene grondslagen van aansprakelijkheid, is de aansprakelijkheid van de hulpverlener voor schade veroorzaakt door medische zaken aan bod gekomen in paragraaf 7.4. Het Engelse recht bevat hiervoor geen bijzonder regime en de aansprakelijkheid dient op grond van de algemene regels beoordeeld te worden. Derhalve is relevant of er sprake is van een schending van de duty of care. Dit geldt voor zowel de contractuele aansprakelijkheid als voor de buitencontractuele aansprakelijkheid op grond van negligence. Het gebruik van een ongeschikte hulpzaak zou negligent kunnen zijn indien een redelijk competente vakgenoot die met gemiddelde deskundigheid handelde de gebruikte zaak niet zou hebben gekozen, bijvoorbeeld omdat de zaak niet gekeurd was of omdat de redelijk competente vakgenoot de ongeschiktheid van de gebruikte zaak kende of behoorde te kennen. Ook de schending van onderhouds-, hygiëne-, of gebruiksvoorschriften zou tot een schending van de duty of care van de hulpverlener kunnen leiden.

Indien er een overeenkomst bestaat tussen de hulpverlener en de patiënt en de verbintenis van de hulpverlener als levering van de zaak aangemerkt kan worden, dan kan de aansprakelijkheid van de hulpverlener strikter worden. Dit vloeit voort uit de Consumer Rights Act, waarin is bepaald dat de overeenkomst voor de supply of goods een impliciete garantie bevat dat de zaak van satisfactory quality is. Bij levering in de medische context kan bijvoorbeeld gedacht worden aan situaties waarin implantaten of protheses centraal staan.

Tot slot is kort aandacht besteed aan de NHS Redress Act, een regelgevend kader dat als fundament dient voor de totstandkoming van een buitengerechtelijk compensatiesysteem. Anders dan in Wales is dit (fault-based) compensatiesysteem in Engeland vanwege praktische bezwaren en meer fundamentele kritiek nog niet tot stand gekomen.

Het fault-based karakter van de medische aansprakelijkheid in Engeland, gecombineerd met de angst voor belasting van het publieke fonds waaruit de gezondheidszorg wordt gefinancierd, zou ertoe kunnen leiden dat, vanuit het oogpunt van compensatie, niet een optimaal niveau van patiëntenbescherming bereikt wordt.