10.2.1 Inleiding

Door middel van verboden (waarop vaak een uitzondering gemaakt kan worden door de verlening van een vergunning of een soortgelijk besluit) stelt de overheid ter bescherming van de omgeving veel beperkingen aan het gebruik van eigendommen. Deze gebruiksbeperkingen vormen directe aantastingen van het eigendomsbelang en kunnen verschillende soorten vermogensschade (geldelijk nadeel) tot gevolg hebben. Het is niet nodig hier een uitgebreid overzicht van allerlei soorten vermogensschade te geven. Voor de beantwoording van de onderzoeksvraag van dit hoofdstuk is het voldoende enkele belangrijke soorten vermogensschade te benoemen die in omgevingsgerelateerde situaties het gevolg kunnen zijn van beperkingen van het gebruik van eigendommen en die onder omstandigheden vergoed moeten worden teneinde een ‘fair balance’ tussen het algemeen belang en het eigendomsbelang te waarborgen. De in de praktijk belangrijkste twee soorten vermogensschade die in omgevingsgerelateerde situaties het gevolg kunnen zijn van dergelijke beperkingen bestaan uit de waardedaling van eigendommen en inkomstenderving. Een derde belangrijke soort vermogensschade is schade die bestaat uit het geheel of gedeeltelijk verloren gaan van een in het verleden gedane investering. Van een investering die door een beperking van het gebruik van eigendom verloren gaat is bijvoorbeeld sprake, als een burger investeringen heeft gedaan om zijn bedrijf in de toekomst op een bepaalde wijze te kunnen uitoefenen en die gebruiksbeperking die bedrijfsuitoefening vervolgens rechtens onmogelijk maakt. De drie genoemde soorten vermogensschade worden hierna in afzonderlijke paragrafen nader besproken.