6.4 Structuurwijziging

Een nieuw Boek 2A BW wordt ingevoerd, getiteld: ‘Structuurwijziging bij rechtspersonen en andere rechtsdragers’. De regels voor structuurwijziging van Boek 2 BW worden daarnaar overgeheveld en tot uitgangspunt genomen voor de nieuwe faciliteiten die (mede) over de personenvennootschappen gaan en die eveneens in Boek 2A BW worden geregeld. Ook de mogelijkheid van overdracht onder algemene titel van een ZBA-vermogen krijgt in het nieuwe Boek 2A BW een plaats.

De rechtsbevoegde personenvennootschappen (VOF, CV en M-BA) worden voor de structuurwijzigingsfaciliteiten op één lijn gesteld met NV en BV. De hoofdregel dat alle vennoten van een VOF aansprakelijk zijn voor alle schulden van die VOF wordt tevens toegepast bij omzetting en op schulden die een VOF ingevolge fusie of splitsing verkrijgt. Verder wordt tot uitgangspunt genomen dat de vennoot van een VOF niet door omzetting, fusie of splitsing van die VOF verlost kan worden van zijn vennotenaansprakelijkheid. Wordt de vennoot van een VOF waarvan een schuld overgaat niet volledig aansprakelijk vennoot van de verkrijgende vennootschap, dan wordt hij voor die schuld onderworpen aan de regels voor restaansprakelijkheid van uitgetreden vennoten. Wat hier is aangegeven voor de vennoten van een VOF geldt eveneens voor de gewone vennoten van een CV.

De mogelijkheden van fusie en splitsing waarbij een coöperatie en een vennootschap zijn betrokken, worden verruimd.1 De zuivere splitsing van een joint venture vennootschap, waarbij het vermogen van deze vennootschap deels overgaat op de ene vennoot of aandeelhouder en deels op de andere, kan worden toegelaten.

Een rechtsbevoegde personenvennootschap kan zich niet omzetten in een vereniging of stichting, of andersom. En een stichting, of een andere rechtspersoon met een beklemd stichtingsvermogen, kan geen verdwijnende of afsplitsende rechtspersoon zijn bij een fusie of splitsing waarbij een personenvennootschap als verkrijgende rechtsdrager optreedt.

Besluitvorming tot en uitvoering van de nieuwe vormen van omzetting, fusie of splitsing worden met bijzondere waarborgen omkleed. Voorzien wordt in bijzondere meederheidsvereisten, voorschriften over adequate informatieverschaffing, een uittreedrecht voor beknelde vennoten of aandeelhouders, en notariële tussenkomst in de besluitvormingsfase én de uitvoeringsfase. Bij de omzetting van een VOF in een CV of andersom kunnen nieuwe waarborgen worden gemist.

Bij de schuldeisersverzetsprocedure in het kader van fusie en splitsing kan de éénmaandstermijn voorafgaand aan de transactie worden vervangen door een zesmaandstermijn ná transactie. Dit geldt ook ten aanzien van de bestaande gevallen waarin fusie en splitsing mogelijk is.

Bij wet wordt toegelaten dat een rechtsbevoegde personenvennootschap na het uittreden van de een-na-laatste vennoot tijdelijk, voor ten minste nog een jaar, kan voortbestaan als niet-ontbonden personenvennootschap- met-vacature. Voor het geval een eenpersoonsvennootschap wordt ontbonden, wordt gefaciliteerd dat het vennootschapsvermogen op de laatste vennoot overgaat. Dit wordt afhankelijk gesteld van notariële tussenkomst. Hierbij kan een soortgelijke schuldeisersverzetsprocedure als bij juridische fusie worden voorgeschreven. Het idee van de personenvennootschap-met- vacature wordt ook erkend in het geval de enige gewone vennoot van een CV uittreedt.

Erkend wordt dat de rechtspositie van vennoot in beginsel vatbaar is voor overgang door fusie of splitsing. Of dit in een concrete situatie het geval is, kan worden bepaald door uitleg van wat de vennoten zijn overeengekomen.

De actio pauliana kan worden ingeroepen tegen fusie- en splitsingshandelingen. De lijn van het Favini-arrest,2 waarin een afwijkende regel is aanvaard, wordt verlaten.

De verplichte cumulatie van schuldeisersverzetsprocedure en kruisaansprakelijkheid bij juridische splitsing wordt losgelaten. In plaats daarvan wordt aan de partijen bij de splitsing een keuze gelaten tussen hetzij schuldeisersverzetsprocedure dan wel kruisaansprakelijkheid.

Voor personenvennootschappen wordt aanvaard dat herbinding ex nunc mogelijk is. De in de Rifgat-beschikking genoemde waarborgen worden naar analogie toegepast op de ontbonden rechtsbevoegde personenvennootschap waarvan aan het handelsregister is opgegeven dat zij heeft opgehouden te bestaan.3 Bij de ontbonden personenvennootschap waarvoor een dergelijke opgave nog niet heeft plaatsgevonden, wordt aanvaard dat zij bij unaniem besluit van al haar vennoten kan worden herbonden.