8.9.2 Representatieve collectieve acties door daartoe bevoegde entiteiten

De Commissie spreekt in het Witboek over het mogelijk maken van 'schadeacties door belangenbehartigers, die door daartoe bevoegde entiteiten worden ingesteld namens geïdentificeerde of, in beperkte gevallen, identificeerbare slachtoffers'.1

Met entiteiten worden in het Witboek bijvoorbeeld consumentenverenigingen, overheidsinstanties of brancheorganisaties bedoeld. Het kan gaan om daartoe vooraf formeel aangewezen entiteiten of entiteiten die op ad hoc basis door een lidstaat in een bepaalde mededingingszaak zijn erkend om een actie in te stellen namens alle of een deel van hun leden.

Dergelijke entiteiten zullen, zodra ze zijn erkend in een lidstaat, volgens de Commissie tevens automatisch moeten worden erkend in de andere lidstaten zonder nog nader gecertificeerd te worden.2 De bevoegde entiteiten moeten de gelaedeerden die zij vertegenwoordigen op een effectieve manier informeren over de vorderingen tot verkrijging van schadevergoeding die zij instellen.3

Een representatieve actie is volgens de Commissie verdedigbaar nu genoemde bevoegde entiteiten waarschijnlijk minder terughoudend zijn met het instellen van een actie op grond van schending van het mededingingsrecht dan individuele consumenten of kleine ondernemers die de schade hebben geleden.4 In de eerste plaats is belangenbehartiging en het instellen van een vordering tot verkrijging van schadevergoeding wegens schending van het mededingingsrecht voor genoemde bevoegde entiteiten de reden van hun bestaan, terwijl het voor consumenten en kleine ondernemers vaak niet mogelijk is om voldoende tijd en middelen te spenderen aan een actie tot verkrijging van schadevergoeding. In de tweede plaats zullen de gedupeerde ondernemers voorzichtig zijn met het instellen van een actie tot verkrijging van schadevergoeding van de laedens ingeval ze nog langer zaken moeten doen met de laedens. Het belang van een goede verstandhouding prevaleert in dergelijke gevallen boven het belang van de verkrijging van schadevergoeding.5

De opbrengst van de actie tot verkrijging van schadevergoeding zal volgens de Commissie bij voorkeur worden besteed aan compensatie van de schade die is geleden door de gelaedeerden die zijn vertegenwoordigd in de representatieve actie tot verkrijging van schadevergoeding. Het kan in uitzonderingsgevallen echter noodzakelijk zijn dat de schadevergoeding die is toegewezen aan de daartoe bevoegde representatieve entiteiten is gedistribueerd naar gerelateerde entiteiten of daarmee samenhangende doelen.6