2.6 Voordelen verkregen uit een onderneming

Het totaalwinstbeginsel beantwoordt eveneens de kwalitatieve vraag: welke voordelen dienen bij de berekening van de winst in aanmerking te worden genomen. Het begrip voordelen dient in algebraïsche zin te worden opgevat, hetgeen inhoudt dat het gaat om zowel de positieve als de negatieve voordelen. Uit de zinsnede ’worden verkregen uit een onderneming’ blijkt nadrukkelijk dat de voordelen een verband moeten hebben met de onderneming. Alleen de voordelen die zijn verkregen uit de onderneming vallen onder de totaalwinst. Voordelen die een andere oorzaak hebben, zijn geen onderdeel van de totaalwinst. Hierbij speelt de ondernemingsfictie van artikel 2, lid 5 Wet Vpb 1969 een cruciale rol. Indien een lichaam waarop de ondernemingsfictie van artikel 2, lid 5 Wet Vpb 1969 van toepassing is niet-ondernemingsactiviteiten verricht, zijn de hiermee verkregen voordelen (bij wijze van fictie) toch onderdeel van de totaalwinst. Artikel 2, lid 5 Wet Vpb 1969 is daarmee een inbreuk op het totaalwinstbegrip, omdat hierdoor ook niet ondernemingsvoordelen worden belast.

In dit deel zal ik ingaan op de kwalitatieve vraag. Ik zal eerst ingaan op de criteria voor de toerekening van de voordelen aan de onderneming. In de daaropvolgende paragrafen zal ik ingaan op de vraag wanneer voordelen zijn verkregen uit de aandeelhoudersrelatie en derhalve geen onderdeel uitmaken van de totaalwinst. Tot slot zal ik ingaan op de specifieke vraagstukken die zich voordoen bij de bepaling van de totaalwinst van beperkt belastingplichtigen en maatschappelijke ondernemingen, aangezien het belang van deze vraag door de invoering van de belastingplicht voor overheidsondernemingen is toegenomen.