2.4.1 Inleiding

De Vogel- en Habitatrichtlijn zijn al enige tijd geïmplementeerd in de Nederlandse rechtsorde. De omzetting van de verplichtingen uit de Vogel- en Habitatrichtlijn was een langdurig en moeizaam proces.1De gebiedsbeschermende maatregelen zijn grotendeels gecodificeerd in de Natuurbeschermingswet 1998.2 De soortbeschermende bepalingen zijn te vinden in de Flora en Faunawet 2002. Desondanks wordt in kringen van politici en beleidsmakers met enige regelmaat gesteld dat de Vrl en de Hrl onjuist zouden zijn geïmplementeerd.3 Daarbij gaat het niet alleen om de omzetting van de Vrl en Hrl in de nationale wetgeving in enge zin, maar om de aanwezigheid van ‘nationale koppen’ in de Nbw 1998. Hiermee wordt bedoeld dat de bescherming van natuur verder gaat dan de Europeesrechtelijke verplichtingen die voortvloeien uit de Vrl en de Hrl. Een voorbeeld hiervan vormt de mogelijkheid om naast Natura 2000-gebieden ook beschermde natuurmonumenten aan te wijzen.4 Het is op basis van het Europees recht niet verboden om een strenger nationaal beschermingsregime toe te passen. Wel kunnen als gevolg van verschillen in de beschermingsregimes uitvoeringsproblemen ontstaan.5 In het wetsvoorstel voor de Wet natuurbescherming – de voorgenomen integratie van de Natuurbeschermingswet 1998, de Flora- en Faunawet en de Boswet – worden alle ‘nationale koppen’ geschrapt.6 De volgende paragrafen bevatten een analyse van de belangrijkste gebiedsbeschermende bepalingen in de huidige wet- en regelgeving. De mogelijke consequenties van het wetsvoorstel van de Wet natuurbescherming voor de bescherming van Natura 2000-gebieden komen – voor zover relevant – aan de orde in de paragrafen 3.4 en 4.4.