5.4.2.1 Bestaande mogelijkheden

Assink betwijfelt of een (openbare) maatschap met behoud van identiteit kan worden omgezet in een VOF.1 Tervoort meent dat dit mogelijk is.2 Ik vat de maatschap niet op als rechtssubject, VOF en CV wel.3 In deze benadering kan van omzetting van een maatschap in een VOF met behoud van rechtssubjectiviteit natuurlijk geen sprake zijn. Omzetting van VOF in CV, beide rechtssubject, is mogelijk op basis van het beginsel van de organisatievrijheid.4 De wet stelt hier geen beperkingen. Wel moeten vanzelfsprekend de voor de betrokken rechtsvorm geldende vereisten in acht genomen worden.

Op basis van artikel 2:18 BW, dat dateert uit 1992,5 kan een rechtspersoon worden omgezet in een ander type rechtspersoon.6 Deze omzettingsvrijheid ligt in het verlengde van de rechtsvormkeuzevrijheid.7 De mate waarin de rechtsverhoudingen tussen betrokkenen als gevolg van de omzetting wijzigen, verschilt per geval. Het hangt af van de aard van de oorspronkelijke en de nieuwe rechtsvorm en de inhoud van de oude en de nieuwe statuten. De vereisten voor omzetting zijn eenvoudig: besluit en notariele akte. In bepaalde gevallen komen daar bijzondere vereisten bij, zoals het vereiste van een accountantsverklaring bij omzetting naar een NV,8 een schuldeisersverzetsprocedure bij omzetting van een kapitaalvennootschap in bijvoorbeeld een coöperatie,9 en het vereiste van rechterlijke machtiging bij omzetting van of naar een stichting.10

Volgens Raaijmakers kan een VOF op grond van artikel 2:18 BW worden omgezet in een BV.11 Dit past bij zijn opvatting dat de VOF naar huidig recht rechtspersoon is.12 In de wetsgeschiedenis van het Ontwerp-Maeijer is deze zienswijze m.i. terecht verworpen,13 conform de heersende leer. Het gesloten systeem van Boek 2 BW staat eraan in de weg.