5.2.3 Artikel 69 Fw in de praktijk

Cijfermatig onderzoek naar faillissementen is slechts mondjesmaat beschikbaar.1 Uit een gedateerd onderzoek van Luttikhuis naar faillissementen van bedrijven die zijn beëindigd in 2004 volgt dat schuldeisers het klachtrecht in de praktijk in ieder geval in dat jaar weinig gebruikten. In de 4.167 door haar onderzochte faillissementen werd in slechts 17 faillissementen een artikel 69-verzoek ingediend door een schuldeiser. In 6 van deze gevallen was het verzoek succesvol.2 Recentere cijfers zijn niet voorhanden, maar de afgelopen jaren is jaarlijks minder dan een handvol uitspraken naar aanleiding van een door een schuldeiser ingediend artikel 69-verzoek gepubliceerd.3 Omdat het klachtrecht niet is gewijzigd, zijn er geen redenen aan te nemen dat schuldeisers de afgelopen jaren veel vaker gebruikmaken van het klachtrecht dan in 2004. Mede uit het feit dat weinig schuldeisers een artikel 69-verzoek indienen, leidt Luttikhuis af dat geen sprake is van falend toezicht.4

Naar mijn mening kunnen geen vergaande conclusies worden getrokken op basis van uitsluitend het aantal artikel 69-verzoeken dat wordt gedaan door schuldeisers. De reden dat schuldeisers weinig verzoeken indienen kan zijn gelegen in het feit dat schuldeisers menen dat curatoren hun taak goed uitoefenen. Het kan ook zijn, en Luttikhuis onderkent dit ook,5 dat schuldeisers onvoldoende belang hebben bij het indienen van een verzoek omdat zij geen (noemenswaardige) uitkering verwachten in het faillissement. Een andere reden waarom schuldeisers het klachtrecht weinig gebruiken, kan zijn dat zij te weinig en te laat informatie over de afwikkeling van het faillissement ontvangen om op een zinvolle wijze gebruik te maken van het klachtrecht.6 Ook kan de reikwijdte van het klachtrecht te beperkt zijn. Uit het aantal verzoeken dat wordt gedaan, kan daarom niet worden afgeleid of schuldeisers op basis van artikel 69 Fw al dan niet voldoende invloed kunnen uitoefenen op de afwikkeling van het faillissement.