Open normen in het huurrecht (R&P nr. VG11) 2019/3.4.1:3.4.1 De wet

Open normen in het huurrecht (R&P nr. VG11) 2019/3.4.1

3.4.1 De wet

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Dat een bepaling in de algemene voorwaarden vernietigbaar is omdat het onredelijk bezwarend is, wordt sinds de invoering van het Nieuw Burgerlijk Wetboek (1992) in de wet geregeld. Hijma duidt dat het hier om een beperking van de ruimte voor de rechter betreft, omdat de wetgever een zwaardere stempel op het leerstuk heeft gedrukt met het codificeren van een toetsingsmaatstaf en de lijsten in artikel 6:236-6:237 BW.1 Voordien (onder het oude BW), kon een bepaling in de overeenkomst (waaronder de algemene voorwaarden) of de gehele overeenkomst wel aangetast worden indien deze tot stand was gekomen onder invloed van een wilsgebrek (bijvoorbeeld dwaling) of beperkte werking hebben op grond van de goede trouw.

Het voorgaande wil overigens niet zeggen dat wilsgebreken geen rol meer spelen bij het tot stand komen van (huur)overeenkomsten na 1992. Een voorbeeld daarvan is een vonnis van de kantonrechter te Amsterdam van 18 januari 20052. Deze kwestie betrof de stelling van huurders van een woonruimte dat een deel van de huurovereenkomst tot stand zou zijn gekomen uit een uitspraak van de huurcommissie (op grond van artikel 7:262 lid 1 BW3). De verhuurder was echter (bewust) niet op de hoogte gesteld van de procedure bij de huurcommissie en had ook het oordeel niet ontvangen. De kantonrechter overwoog:

“e. […] Ook een dergelijke overeenkomst moet met analogische toepassing van de betreffende wettelijke bepalingen vatbaar worden geacht voor vernietiging, indien de wettelijke fictie tot stand komt onder invloed van een wilsgebrek. In deze doet zich voor een geval van dwaling aan de zijde van Varma als omschreven in artikel 6:228 lid 1 sub b. BW en moet worden aangenomen dat het rechtsgevolg van artikel 7:262 lid 1 BW niet is ingetreden. Bovendien moet een beroep door Blogg c.s. op dat rechtsgevolg, gelet op het hiervoor overwogene naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar worden geacht.”

Afdeling 3 van titel 5 van boek 6 BW is gewijd aan algemene voorwaarden. De codificering van de gevolgen van een onredelijk bezwarend beding heeft plaatsgevonden in artikel 6:233 sub a BW. Het artikel luidt:

‘Een beding in de algemene voorwaarden is vernietigbaar

a. indien het, gelet op de aard en de overige inhoud van de overeenkomst, de wijze waarop de voorwaarden zijn tot stand gekomen, de wederzijdse kenbare belangen van partijen en de overige omstandigheden van het geval, onredelijk bezwarend is voor de wederpartij; […]’

De wet geeft derhalve in het zojuist geciteerde artikel een handvat om na te gaan of een beding onredelijk bezwarend is (los van de zekerheid die de genoemde artikelen 6:236 en 6:237 BW bieden ten aanzien van consumenten), te weten door het nalopen van de daarin genoemde aspecten:

–

de aard en overige inhoud van de overeenkomst;

–

de wijze waarop de voorwaarden tot stand zijn gekomen;

–

de wederzijds kenbare belangen;

–

de overige omstandigheden van het geval.

De genoemde aspecten vullen de norm niet daadwerkelijk in (met name ‘de overige omstandigheden van het geval’ leiden ertoe dat de rechter nog altijd geheel vrij is in zijn toetsing), maar het geeft een rechter wel een handige afvinklijst.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.