4.1.1 Introductie

85. Art. 2: 349a lid 2 BW bepaalt dat de Ondernemingskamer op verzoek van de indiener(s) van het enquêteverzoek in elke stand van het geding en voor ten hoogste de duur van het geding onmiddellijke voorzieningen kan treffen indien dit vereist is in verband met de toestand van de rechtspersoon of in het belang van het onderzoek. Het verzoek tot het treffen van onmiddellijke voorzieningen kan worden ingediend tezamen met dat tot het instellen van een onderzoek, maar ook op een later moment in het geding. Uit de jurisprudentie blijkt bovendien dat sinds 1996, het jaar waarin mr. J.H.M. Willems tot voorzitter van de Ondernemingskamer is benoemd, de mogelijkheid openstaat verzoeken tot het instellen van een onderzoek en het treffen van onmiddellijke voorzieningen gescheiden te laten behandelen, in die zin dat de Ondernemingskamer meteen uitspraak doet op het laatste verzoek, onder aanhouding van de (def initieve) beoordeling van het verzoek tot het instellen van een onderzoek.1 Deze ‘ontkoppeling’ draagt er toe bij dat de Ondernemingskamer zo nodig verzoeken tot het treffen van onmiddellijke voorzieningen behandelt op een termijn die niet of nauwelijks langer is dan in kort geding.2

86.In hoofdstuk 4 wordt aandacht besteed aan de impassezaken waarin de Ondernemingskamer in de eerste fase van de procedure onmiddellijke voorzieningen heeft getroffen.3 De centrale vraag luidt of deze fase vanwege de aard en inrichting van de procedure en de bevoegdheden van de Ondernemingskamer geschikt is om impasses tussen aandeelhouders te doorbreken. Het belang van de analyse schuilt hierin dat hoewel de enquêteprocedure niet voor dit type van geschilbeslechting is bedoeld (vergelijk hoofdstuk 2), de Ondernemingskamer voorziet in een grote behoefte in de praktijk4 : zij heeft sinds 1994 in ten minste 135 impassezaken onmiddellijke voorzieningen getroffen, terwijl de aandeelhouders in ongeveer 25 andere impassezaken ter terechtzitting een minnelijke regeling hebben bereikt.5 De analyse heeft overigens een breder bereik: een aantal conclusies is eveneens relevant voor andersoortige enquêteprocedures waarin onmiddellijke voorzieningen worden getroffen.