Inleiding

Met de vraag waarom werknemers medezeggenschap zouden moeten hebben kan men op zoek zijn naar een rechtsgrond of een rechtvaardiging van medezeggenschap, maar ook naar een doel van medezeggenschap, naar een meerwaarde in de zin van ‘wat wil men of wat hoopt men met toekenning van medezeggenschap bereiken?’. Ik zou willen spreken van de waarom-vraag resp. van de waartoe-vraag. De eerste vraag is veeleer wijsgerig-sociologisch, ideologisch getint, de tweede heeft meer een sociaal-economisch en juridisch-pragmatisch karakter. Het onderscheid tussen beide vragen is niet altijd even scherp te maken. Is bijvoorbeeld het bereiken van een goed evenwicht tussen arbeid en kapitaal een rechtsgrond voor toekenning van medezeggenschap of juist een doel? De (vervolg)vraag wat het belang is van een goed evenwicht tussen arbeid en kapitaal biedt uitkomst. Luidt het antwoord op die laatste vraag dat daarmee recht wordt gedaan aan de menswaardigheid van de werknemer, dan zit men in de sfeer van de rechtsgronden voor toekenning van medezeggenschap. Is het antwoord daarentegen dat een dergelijk evenwicht leidt tot betere resultaten van de onderneming, dan heeft men bij de oorspronkelijke vraag veeleer het doel van medezeggenschap voor ogen gehad. Het belang van het maken van een onderscheid tussen rechtsgrond en doel, is dat het doel, wanneer het gaat om de wijze waarop medezeggenschap van werknemers wordt ingevuld en ingericht, bepalender zal zijn dan de rechtsgrond.