6.2.2.1 (Her)verzekeraarspools

Verzekeraarspools worden gevormd door verzekeraars om op gemeenschappelijke basis risico’s te verzekeren. Verzekeraarspools worden vaak opgericht om risico’s te verzekeren waarvoor de verzekeraars alleen onvoldoende dekking kunnen bieden. Bepaalde risico’s, zoals nucleaire, terrorisme- of milieurisico’s, kunnen en willen verzekeraars niet alleen dragen.1 Het gaat dan om risico’s waarvan de schadelast van groot is en die een onvoorspelbaar karakter hebben.2 Pooling is voor dergelijke risico’s vanuit actuarieel oogpunt een efficiënte verzekeringsoplossing.3 Vanuit verzekeringseconomisch oogpunt bestaat is een risico te zien als de kans op een schadevooral (‘the probability of occurrence’) en de hoogte van de schade (‘the severity of the consequence’).4 Verder geldt dat een verzekeringspremie over het algemeen is opgebouwd uit vaste kosten, een risico-component voor de waarde van de verwachte schade en een buffer (veiligheidsmarge voor het geval dat de schade hoger is dan ingeschat).5 Hoe meer risico’s in een pool worden ondergebracht, hoe beter dus de potentiële schadelast kan worden gespreid (meer risicodiversificatie). Pooling heeft daarmee een drukkend effect op de premie.6 Ook ad hoc coassurantie zal als verzekeringsoplossing voor zulke catastrofale risico’s niet kunnen volstaan omdat de verzekering van dergelijke risico’s zeer specialistische kennis en hoge investeringen met zich brengt.7 De verzekering in een pool is daarom op het eerste gezicht een voor de hand liggende oplossing, omdat op die manier (door langdurige – en soms op initiatief van een branchevereniging of de Staat geïnitieerde samenwerking) voldoende capaciteit en de noodzakelijke (technische) kennis om zulke risico’s te kunnen verzekeren beschikbaar is.8

Een voorbeeld van een pool van verzekeraars is de Nederlandse Atoompool: een pool van verzekeraars voor de verzekering van kerncentrales.9 De Atoompool verzekert de nucleaire risico’s in Nederland (de kernreactor in Borssele, de opslag van radioactief afval bij COVRA in Vlissingen en enkele kleinere installaties) maar treedt ook op als herverzekeraar voor buitenlandse atoompools.10 Een ander voorbeeld is de Nederlandse Luchtvaartpool (sinds 2001 onderdeel van de Belgische verzekeringsmaatschappij Aviabel) waarin luchtvaartrisico’s worden (her)verzekerd.11

Een pool kan dus ook optreden als herverzekeraar voor andere (buitenlandse) pools, zoals het geval is bij de Nederlandse Atoompool. Dat dit ook bij andere pools voorkomt, blijkt uit het grootschalige onderzoek van EY.12 Het kan daarbij zo zijn dat de pool zelfstandig als herverzekeraar optreedt en/of de risico’s die zij in de pool verzekert in herverzekering elders onderbrengt. Naast de verzekeraarspools zijn er ook herverzekeraarspools die zich uitsluitend richten op de herverzekering van bepaalde soorten risico’s. Door de Europese Commissie wordt de volgende definitie gegeven van een herverzekeringspool:

Een voorbeeld van een herverzekeringspool is de Nederlandse Milieupool. Deze pool biedt herverzekeringsdekking voor milieuschades (zoals saneringskosten bij bodemverontreiniging) die voorvloeien uit de dekking onder de milieuschadeverzekering (MSV) die door de aangesloten verzekeringsmaatschappijen wordt aangeboden. De pool heeft geen eigen middelen maar claims worden ad hoc gedekt door een beroep te doen op contractueel afgesproken bijdragen van de aangesloten verzekeringsmaatschappijen. Uitgangspunt van de Milieupool is daarmee dat de deelnemende verzekeringsmaatschappijen hun milieurisico’s mogen cederen aan de pool als de MSV die zij aanbieden in overeenstemming is met de voorwaarden die de pool aan de invulling daarvan stelt. Te denken valt ook aan de eerder genoemde Nederlandse Herverzekeringsmaatschappij voor Terrorismeschaden (NHT-pool). De NHT-pool is een samenwerkingsverband tussen verzekeraars, herverzekeraars en de overheid om schade te kunnen vergoeden als gevolg van een terreurdaad.14 In de herverzekeringspool is een bedrag van 1 miljard euro per jaar beschikbaar.15 Bij een terroristische aanslag kunnen de verzekeraars met elkaar de schade tot dat bedrag vergoeden.

Kort en goed zien we dat de (her)verzekeraarspools worden gebruikt om de moeilijk te verzekeren risico’s in onder te brengen, waarbij herverzekering ook vaak noodzakelijk is.