2.1 Inleiding

32. Er bestaat geen algemene regeling voor de achterstelling van vorderingen op grond van de wet. De wet regelt niet in algemene zin welke vorderingen zijn achtergesteld noch welke gevolgen een achterstelling heeft. Wel zijn enkele specifieke typen van vorderingen wettelijk achtergesteld. Daarbij regelt de wet sommige gevolgen van de achterstelling.

Dit hoofdstuk beschrijft enkele gevallen van wettelijke achterstelling. Daarmee wordt het onderwerp van deze studie nader verkend. De nadruk ligt daarbij op de vorm van de achterstelling en op de gevolgen die de wetgever aan die achterstelling verbindt. De gevolgen die de wetgever verbindt aan wettelijk geregelde achterstellingen kunnen inspiratie bieden bij de bespreking van de gevolgen van achterstellingen die niet wettelijk zijn geregeld. De recent ingevoerde wettelijke achterstelling voor enkele specifieke schuldinstrumenten van banken blijft onbesproken, gezien het beperkte bereik en weinig uitgewerkte karakter van die regeling.1

Dit hoofdstuk gaat ook in op enkele figuren die geen achtergestelde vordering opleveren maar daar wel nauw aan verwant zijn en in de rechtspraktijk zo worden genoemd. Deze verwante figuren vallen niet onder de hier gehanteerde definitie van een achtergestelde vordering. Weliswaar maakt de wet in die gevallen de voldoening van de ene aanspraak ondergeschikt aan de voldoening van een andere aanspraak, maar die aanspraken zijn geen vorderingen, of de wijze van ondergeschikt maken leidt ertoe dat twee schuldeisers niet langer verhaal kunnen nemen op hetzelfde vermogen. Daarom zijn het geen achtergestelde vorderingen. Dergelijke figuren worden besproken voor zover bestudering daarvan kan bijdragen aan het begrip van achtergestelde vorderingen of aan de afbakening van dit onderzoek.