13.4 Tot slot: exit besluitcentrisme, maar dan anders

Eén geharmoniseerde procedure in civiele en bestuursrechtelijke geschillen maakt een einde aan de ingewikkelde verwevenheid van de bevoegdheid van de bestuursrechter met het besluitbegrip. Het is naar mijn mening een goed alternatief voor het model waarbij het vernietigingsberoep wordt ingebed in het raamwerk van de bestuursrechtelijke rechtsbetrekking, een en ander onder de rechtsmacht van de bestuursrechter. Dit ‘kapstok- of groeimodel’ vormde indertijd het vertrekpunt van mijn oratie en het staat ook centraal in bijvoorbeeld het VAR-preadvies van Van Ommeren en Huisman.

Ik denk nu dat het ‘Noorse model’ (in eerste aanleg) meer dan een ideetje is. Misschien sluit dit alternatief zelfs beter aan bij de Nederlandse rechtstraditie. Deze heeft buiten de sfeer van besluiten nooit een al te scherpe scheiding gekend tussen bestuursrechtelijke en privaatrechtelijke geschillen en is vertrouwd met een ‘algemene’ rechter die lang voor de komst van de Algemene wet bestuursrecht bestuursrechtelijke geschillen beslechtte. Ik ben ervan overtuigd dat het materiële bestuursrecht2 niet slechter af is met een geïntegreerde rechtsgang. In de komende kwart eeuw kunnen keuzen worden gemaakt. Het besluitmodel heeft onder de Algemene wet bestuursrecht goed voldaan. Maar nu we echt verder willen moeten we er niet ten koste van alles aan willen vasthouden. Laten we kiezen voor eenvoud en samenhang.