4.4.2 Redelijkheid en billijkheid in de praktijk

Ook al is de rechtsonzekerheid die voortvloeit uit de toepassing van de open norm ‘redelijkheid en billijkheid’ beperkt (zie de voorgaande subparagraaf), dan nog is denkbaar dat de resterende (en altijd nog substantiële) rechtsonzekerheid in de praktijk problematisch blijkt te zijn. Aan rechters, advocaten en (proces)partijen die zich bezighouden met het huurrecht is in dat kader gevraagd naar hun oordeel over een veranderende invulling van de redelijkheid in billijkheid in de loop der tijd. Omdat de overgrote meerderheid hierin geen probleem ervaart, kan in beginsel worden geconcludeerd dat (resterende) rechtsonzekerheid in de rechtspraktijk hier niet als groot obstakel voor een daadwerkelijk open gebruik van de norm ‘redelijkheid en billijkheid’ wordt ervaren.

Dit betekent nog niet dat de door deze open norm geboden ruimte zonder meer als positief wordt ervaren. Advocaten en (proces)partijen wijzen op het risico van teveel ruimte bij de interpretatie en eventuele herinterpretatie van de open norm. Dat risico is dan vooral dat de rechter zo vrij wordt gelaten dat willekeur op de loer ligt. Een respondent van de enquête merkte op dat bij een open norm als deze gemaakte afspraken enkel veranderd of aangevuld zouden mogen worden door een hoger rechtsorgaan (hof of Hoge Raad). Anders zou er een te vrije interpretatie van de rechters mogelijk zijn en zouden partijen niet goed weten waar ze aan toe zijn.

Uit de reactie van de respondenten blijkt duidelijk dat in de praktijk wel een zekere spanning tussen ruimte en rechtszekerheid wordt ervaren. Deze spanning is dus niet louter een theoretische constructie.