18.3.1.6 Voortzetting (reëel) toezichtsonderzoek na verdenking; doorgifte verklaringen aan OM

Bij een vermoeden van fraude dat voldoet aan de in het Protocol AAFDopgenomen (aanmeldings)criteria voor strafrechtelijke vervolging1, zal de inspecteur zijn toezichtsonderzoek gewoonlijk onderbreken. Omdat een hiërarchische verhouding tussen controle en opsporing ontbreekt, kan de inspecteur zijn onderzoek echter voortzetten nadat een strafrechtelijke verdenking is gerezen.2art. 29 Sv belet niet dat de inspecteur de van de verdachte voor heffingsdoeleinden verkregen inlichtingen ex art. 47, lid 1, onder a AWR doorgeeft aan het OM. Deze mogelijkheid is geen reden om de medewerking aan een toezichtsonderzoek te weigeren.3

Dit laat onverlet dat informatieverstrekking eraan bijdraagt dat de gelding van het nemo tenetur-beginsel in de fiscaal-strafvorderlijke sfeer wordt teruggedrongen. Althans, wanneer het gaat om inlichtingen die in de fiscale opsporingssfeer niet van de verdachte zelf kunnen worden verkregen (vanwege het zwijgrecht of anderszins) of wel van de verdachte (kunnen) worden verkregen, maar niet voor het punitief bewijs worden uitgesloten (op grond van art. 6 EVRM of anderszins)4. Overigens komt uit de strafrechtspraak het beeld naar voren dat verklaringen ex art. 47, lid 1, onder a AWR niet of nauwelijks voor het bewijs in fiscale strafzaken worden gebruikt (of de verdediging daartegen geen verweer voert).

Ik merk volledigheidshalve op dathet EVRM-zwijgrecht niet in het geding lijkt als verklaringen ex art. 47, lid 1, onder a AWR die de inspecteur doorgeeft aan het OM, worden gebruikt als startinformatie voor (strafvorderlijk) onderzoek.5 Als het aan de strafrechter gepresenteerde bewijs(materiaal) voor een fiscaal delict rechtstreeks op genoemde verklaringen steunt, dan zal de verdachte die deze ‘bewijsvruchten’ van het strafproces wil (doen) uitsluiten, deze causaliteit moeten bewijzen.6 Hierbij teken ik aan dat de uitsluiting van bewijsvruchten in Straatsburg geen automatisme is.7