HR, 23-09-2022, nr. 20/01132

Belanghebbende heeft bij de Rechtbank bezwaar gemaakt tegen het feit dat de Belastingdienst foto's van een zeer slechte kwaliteit heeft ingebracht. De foto's waren opgenomen in de taxatierapporten van S-TAX en waren van een goed kwaliteit, in kleur en met en hoge resolutie. De Belastingdienst heeft foto's met een lage resolutie (dus onscherpe) en bovendien in zwart-wit, beter gezegd donkergrijs-lichtgrijs, ingebracht. Daarop viel bij veel auto's de goed zichtbare schade weg. De Rechtbank heeft dat bezwaar ongegrond verklaard, omdat belanghebbende niet in zijn procesbelang zou zijn geschaad. Het Hof heeft die beslissing in stand gelaten. Belanghebbende wist weliswaar hoe de auto's er uit zagen, maar daar ging het belanghebbende niet om. De Inspecteur had de Rechtbank inlichtingen en op de zaak betrekking hebbende stukken moeten verstrekken en niet extreem slechte foto's van de auto's. De door de Inspecteur overgelegd foto's zien er uit als foto's van een kolenmijn bij nacht. Belanghebbende heeft bezwaar gemaakt omdat door de slechte foto's voor de Rechtbank de schade onzichtbaar werd. De Inspecteur heeft aldus handelend zijn verplichting de Rechtbank inlichtingen te verstrekken, geschonden. Het gaat er in dit geval om dat de Inspecteur de Rechtbank inlichtingen heeft onthouden. De Rechtbank had daarom artikel 8:31 AWB moeten toepassen en daar een gevolgtrekking aan behoren te verbinden. Een passende gevolgtrekking zou volgens belanghebbende kunnen zijn:

Belanghebbende verzoekt u de beslissingen van de Rechtbank en het Hof op dit punt te vernietigen en alsnog een dergelijke gevolgtrekking daaruit te maken.

Het Hof heeft de schade aan de auto's geschat. Het Hof heeft dat kennelijk aan de hand van foto's gedaan. Het Hof beschikt niet over enige deskundigheid op het gebied van bepaling van schade aan auto's. Het Hof heeft voor zes auto's de door de Rechtbank bepaalde schade overgenomen. De Rechtbank heeft na een algemene beschouwing zonder enige onderbouwing per auto de schade bepaald. Ook weer zonder enige onderbouwing heeft de Rechtbank bepaald dat volgens een algemene norm 72% van die schade als waardevermindering wordt aangemerkt. De beslissing van de Rechtbank is daarom onvoldoende gemotiveerd. Met het ongemotiveerd overnemen van een ongemotiveerde beslissing heeft het Hof een ongemotiveerde beslissing genomen. Belanghebbende verzoekt u de beslissingen van de Rechtbank en het Hof op dit punt te vernietigen en alsnog een dergelijke gevolgtrekking daaruit te maken.

Belanghebbende heeft een overzicht gemaakt van de schades, zoals deze bepaald zijn door achtereenvolgens de deskundige (S-TAX), de Inspecteur, de Rechtbank en het Hof. Dat overzicht is hieronder opgenomen.

Dit overzicht maakt duidelijk dat sprake is van ver uiteenlopende bepalingen van de schades. De enige die behoorlijk gemotiveerd de schade heeft bepaald, is de taxateur. Hoe de Inspecteur de schades bepaald heeft, is onduidelijk. De Rechtbank heeft kennelijk eerst een deel van de door S-TAX bepaalde schade buiten beschouwing gelaten omdat met herstel gebruikssporen zouden verdwijnen. De rechtbank heeft daarbij mogelijk rekening gehouden met de leeftijd en de kilometerstand van de auto's om zo de omvang van de gebruikssporen te schatten en daarna een correctie toegepast op de schadevaststelling door S-TAX. De Rechtbank is daarbij dus uitgegaan van de taxaties door S-TAX. Vervolgens heeft de Rechtbank de 72%-norm toegepast. Een van de gedachten achter die norm is dat met herstel de gebruikssporen verdwijnen en de auto in een betere toestand zou komen te verkeren. De Rechtbank en het Hof houden ten onrechte tweemaal rekening met het verdwijnen van de gebruikssporen. In de nota van toelichting bij de Uitvoeringsregeling BPM 2015 is onder andere opgenomen:

In onderdeel 3.5 van die bijlage is opgenomen dat de waardevermindering als gevolg van schade wordt vastgesteld 72% van het schadebedrag. Deze norm voor waardevermindering van de handelswaarde van een motorrijtuig als gevolg van schade is bepaald aan de hand van in de schadeherstelbranche gangbare en door het Verbond van Verzekeraars geaccepteerde calculatiesystemen. De norm is tot stand gekomen op basis van door het Verbond van Verzekeraars verzamelde gegevens betreffende schadegevallen (2013×2014) van alle merken, typen en leeftijden van motorrijtuigen. Deze norm zal regelmatig worden geactualiseerd.

In die waardevermindering is dus het verdwijnen van de gebruikssporen begrepen. De tekst is niet voor tweeërlei uitleg vatbaar: de waardevermindering als gevolg van schade wordt vastgesteld 72% van het schadebedrag. Er staat niet dat de waardevermindering bestaat uit 72% van het schadebedrag plus een (forfaitair) bedrag wegens de aanwezigheid van gebruikssporen. De rechtbank en het Hof hebben daarom de vastgestelde schade ten onrechte verminderd voor een bedrag wegens gebruikssporen.

Hieronder wordt ingegaan op de bepaling van de schade per auto. Bij zes auto's heeft de Rechtbank geen motivering gegeven,

Belanghebbende handhaaft zijn standpunt aangaande de omvang van de schades en het waardeverminderende effect daarvan.

In het arrest van 22 februari 2001, Gomes Valente, C-393/98, Jurispr. 2001, blz. 1–1327, heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie geoordeeld dat het een lidstaat slechts is toegestaan op gebruikte voertuigen die uit andere lidstaten zijn ingevoerd, een stelsel van belastingheffing toe te passen waaronder de vermindering van de werkelijke waarde van de voertuigen algemeen en abstract wordt berekend op basis van in een wettelijke of bestuursrechtelijke bepaling vastgestelde forfaitaire criteria of tabellen, indien door deze criteria of tabellen wordt gewaarborgd dat de belasting die verschuldigd is, het bedrag van de belasting die nog rust op de waarde van vergelijkbare voertuigen die reeds op het nationale grondgebied zijn geregistreerd, niet, zelfs niet in een klein aantal gevallen, overschrijdt. In het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 19 december 2013, C-437/12, ECLI:EU:C:2013:857, overwoog het Hof onder andere:

en

Het Hof van Justitie EU antwoordde op de prejudiciële vragen onder andere:

Belanghebbende heeft bij het Hof stukken ingebracht van auto's die vergelijkbaar zijn met de betrokken auto's. Die auto's zijn vergeleken met de betrokken auto, toegelaten in de periode van een maand voor tot een maand na die datum. Het gaat steeds om vergelijkbare auto's. Uit het overzicht blijkt dat de sommige van deze auto's voor een lager bedrag met bpm zijn belast dan het bedrag dat volgens de regels in de aangifte door betrokkene is berekend. Die berekening leidt daarom tot een te hoge aanslag bpm. Die andere auto's kunnen schadeauto's zijn geweest(en zijn dat waarschijnlijk ook geweest), maar dat neemt niet weg dat het vergelijkbare voertuigen zijn die reeds op het nationale grondgebied waren geregistreerd. Volgens het arrest Games Valente moet daar rekening mee gehouden worden. Het bedrag van de belasting, bpm, mag het bedrag van de belasting dat op de waarde van die vergelijkbare auto's rust, niet overschrijden, ook niet als het gaat om een klein aantal gevallen. In uw arrest van 29 april 2016, ECLI:NL:HR:2016:753, r.o. 2.3.2., overwoog u onder meer het volgende:

Die vergelijkbare auto's zijn, ook nu nog, toegelaten en hebben een geldige apk. In de aanvullende stukken die belanghebbende voor de zitting bij het Hof heeft ingebracht, blijkt van vergelijkbare auto's die met een lagere bruto BPM op de binnenlandse markt zijn. Deze auto's nemen deel aan het verkeer en hebben een geldige apk. De auto's zijn vergelijkbaar. Het type en uitvoering zijn identiek, de datum van eerste toelating is nagenoeg gelijk. Belanghebbende doet nadrukkelijk een beroep op dit arrest. Er is daarom geen ruimte voor navordering van BPM. Belanghebbende betaalde reeds te veel BPM.

Belanghebbende voert ter illustratie een voorbeeld op. Stel een auto met schade wordt in Nederland ingevoerd. De verschuldigde BPM wordt vastgesteld op € 500. De schade wordt volledig hersteld, de auto wordt verkocht en neemt deel aan het verkeer. Vervolgens wordt een vergelijkbare auto ingevoerd. Deze auto heeft geen schade. Deze auto zou volgens de koerslijst nog een zodanige waarde hebben dat daarvoor € 4.000 BPM geheven zou kunnen worden. Dat is in strijd met het arrest Games Valente. Immers door de toepassing van de koerslijst overschrijdt de belasting die verschuldigd is, het bedrag van de belasting die nog rust op de waarde van vergelijkbare voertuigen die reeds op het nationale grondgebied zijn geregistreerd. Dat is volgens het Hof van Justitie niet toegestaan, zelfs niet in een klein aantal gevallen.

Belanghebbende heeft bij het Hof uitdrukkelijk een beroep op dit arrest gedaan. Dat blijkt uit de pleitnotitie van belanghebbende en uit het proces verbaal. Het Hof is daar in de uitspraak niet op ingegaan. De uitspraak van het Hof is daarom onvoldoende gemotiveerd en kan daarom niet in stand blijven.

De rechtbank heeft de Inspecteur in de proceskosten veroordeeld. Belanghebbende vindt dat die veroordeling te karig is. Het gaat in dit geval om een complexe procedure over twaalf auto's die afzonderlijk de revue zijn gepasseerd. Het Hof heeft dat bedrag ook nog eens verlaagd. Het Hof heeft voor een aantal auto's de rechtbank gevolgd, voor een deel de schade lager vastgesteld en voor een deel hoger. Per saldo kwam de na te vorderen BPM iets hoger uit dan de Rechtbank had vastgesteld. Het Hof meende dat het hoger beroep van belanghebbende daarom ongegrond is en dat daarom geen plaats is voor een proceskostenveroordeling. Dat is onjuist. Belanghebbende is ten dele in het gelijk gesteld. Daarom had het Hof de Inspecteur ook moeten opdragen het door belanghebbende betaalde griffierecht te vergoeden.

Zowel de Rechtbank als het Hof hebben de wegingsfactor vastgesteld op 1,5. Dat is te laag in een complexe procedure als deze. Belanghebbende verzoekt de factor vast te stellen op 3,0.