9.2.4 De beloning van OK-functionarissen

De Ondernemingskamer kan zowel bij onmiddellijke voorziening als bij eindvoorziening OK-functionarissen benoemen (par. 4.2). Op de voet van art. 2:357 lid 4 BW kan de Ondernemingskamer OK-functionarissen een beloning ten laste van de rechtspersoon toekennen. Zij gaat daar zo goed als altijd toe over (par. 4.6). De Ondernemingskamer past deze bepaling ook analoog toe op bij onmiddellijke voorziening benoemde OK-functionarissen (par. 4.3).

De beloning van OK-functionarissen wordt gevormd door het honorarium van OK-functionarissen (par. 4.5.2) en de onkosten van OK-functionarissen (par. 4.5.3). OK-functionarissen hebben enkel recht op een honorarium voor werkzaamheden die voldoende verband houden met hun taak als OK-functionaris (par. 4.4 en par. 4.5.2.2). Als onkosten van OK-functionarissen komen voor vergoeding in aanmerking: reiskosten en verblijfkosten, kantoorkosten, kosten van inschakeling van derden en kosten van verweer als OK-functionarissen worden bedreigd met aansprakelijkstelling of aansprakelijk worden gesteld (par. 4.5.3).

De Ondernemingskamer heeft mijns inziens mede tot taak erop toe te zien dat de beloning van OK-functionarissen binnen redelijke grenzen blijft (par. 4.7.4). Zij vat haar taak dienaangaande te beperkt op. Verbetering behoeven naar mijn mening de volgende zaken.

De Ondernemingskamer bepaalt doorgaans slechts dat de rechtspersoon voor de betaling van het salaris en de kosten van de OK-functionaris ten genoegen van de OK-functionaris zekerheid dient te stellen voor de aanvang van diens werkzaamheden. Hiernaast zou de Ondernemingskamer bij de benoeming van OK-functionarissen een maximum in rekening te brengen uurtarief moeten vaststellen. Waar de Ondernemingskamer de vergoeding van een OK-functionaris bij diens benoeming vaststelt, wordt partijen vooraf inzage geboden in het honorarium van de OK-functionaris en kunnen zij de kosten van de OK-functionaris vooraf mogelijk beter schatten. De OK-functionaris hoeft dan ook niet meer met de rechtspersoon of een directe financier te onderhandelen over zijn vergoeding, er kan standaardisatie van tarieven plaatsvinden, en de Ondernemingskamer kan – mits adequaat rekening en verantwoording wordt afgelegd – een beter overzicht houden van de kosten van OK-functionarissen. Als de Ondernemingskamer de door haar benoemde functionarissen een maximum in rekening te brengen tarief oplegt, weten OK-functionarissen ook beter waar zij aan toe zijn. Vinden zij het uurtarief te laag, dan kunnen zij een aanwijzing als OK-functionaris afwijzen (par. 4.5.2.3). De Ondernemingskamer doet er verder goed aan ook voor door OK-functionarissen ingeschakelde hulppersonen een standaard uurtarief vast te stellen, afgeleid van een standaard uurtarief voor OK-functionarissen (par. 4.5.3.4).

Verder past het naar mijn mening het beheer van het bedrag voor de beloning van OK-functionarissen waarvoor zekerheid is gesteld bij de Ondernemingskamer te leggen. De Ondernemingskamer heeft dan een beter inzicht in het verloop van de beloning van OK-functionarissen en mogelijke geschillen over de voorwaarden aan zekerheidstelling tussen OK-functionarissen en de rechtspersoon of een directe financier kunnen worden voorkomen. Het zou de rechtspersoon – of een directe financier die de kosten van het onderzoek vrijwillig financiert – in een dergelijk systeem moeten worden verplicht zekerheid te stellen voor een door de Ondernemingskamer bepaald bedrag bij wijze van storting van een voorschot in depot bij de griffie van het Hof Amsterdam. Nadat een OK-functionaris tussentijds rekening en verantwoording heeft afgelegd van zijn beloning en de Ondernemingskamer de declaratie van de OK-functionaris heeft getoetst en de beloning van de OK-functionaris voorlopig, althans deels heeft vastgesteld, kan de Ondernemingskamer de beloning van de OK-functionaris uit het gedane voorschot voldoen (par. 4.7.4).

Als sluitstuk van een intensiever toezicht op de beloning van OK-functionarissen zou de Ondernemingskamer mijns inziens standaard moeten overgaan tot de vaststelling van de beloning van OK-functionarissen aan het einde van hun benoeming. De Ondernemingskamer moet daarbij ook de mogelijkheid van deelvaststellingen hebben, voor het geval na een eerdere vaststelling voor vergoeding in aanmerking komende kosten opkomen. Op die manier wordt ook voorkomen dat OK-functionarissen lang op hun geld moeten wachten (par. 4.8.4).

Ik pleit tot slot voor een tussentijdse rekening- en verantwoordingsplicht voor OK-functionarissen ten aanzien van hun beloning. Als aan de Ondernemingskamer het beheer van het bedrag voor de beloning van OK-functionarissen waarvoor zekerheid is gesteld wordt gelaten en OK-functionarissen wordt verplicht iedere drie maanden rekening en verantwoording af te leggen van de voortgang van hun werkzaamheden, onder toevoeging van een overzicht van gemaakte en nog te maken kosten, dan kan de Ondernemingskamer OK-functionarissen steeds hun declaraties voldoen wanneer rekening en verantwoording wordt afgelegd. Op die manier wordt ook beter toezicht uitgeoefend op het verloop van de beloning van OK-functionarissen. Procespartijen moeten daarbij op gelijke wijze als de Ondernemingskamer worden geïnformeerd en kunnen opkomen tegen het voortgangsrapport van een OK-functionaris (par. 4.10.4 en par. 4.11).