6.3.3 Het platform als dienstverlener: Deliveroo

De overeenkomst is in beginsel voor onbepaalde tijd. Deze kan door de opdrachtnemer/bezorger op ieder moment worden opgezegd en door Deliveroo met een termijn van een week. Op grond van art. 7:408 lid 1 BW kan Deliveroo te allen tijde opzeggen. Dat laat onverlet dat de termijn, grond of de gevolgen van de opzegging door de redelijkheid en billijkheid verder kunnen worden ingekleurd (zie par. 6.3.3). Er is ter zake daarvan geen beperking opgenomen in de overeenkomst.

De overeenkomst voorziet in betaling van een all-in bedrag per bezorging. Deliveroo stelt voor de bezorger een tweewekelijkse factuur op die na goedkeuring van de bezorger wordt betaald. Over de betaaltermijn is niets opgenomen.

Aangezien betaling dus afhankelijk is van de bezorging, is het risico van te late of niet bezorging in beginsel voor de bezorger.

Een Deliveroo-bezorger die geen werknemer is, zal wel als zelfstandige maar meestal niet tevens als ondernemer kunnen worden gekwalificeerd (zie hiervoor bij Werkspot). In dat geval komt hij op grond van art. 2 lid 2 sub b WML in aanmerking voor minimumloon. De vraag is vervolgens of dit alleen maar ziet op de periode dat hij de opdracht uitvoert (kort gezegd vanaf het moment van acceptatie van de opdracht via de app tot de bezorging) of dat ook de tijd waarop hij beschikbaar is als arbeidstijd moet worden beschouwd. Deze vraag is niet makkelijk te beantwoorden, alhoewel ‘beschikbaarheid’ als concept in het arbeidsrecht bekend is en vrij makkelijk wordt aangenomen. Bovendien mag het recht op loon niet voor langer dan zes maanden worden weg gecontracteerd (vgl. art. 7:628 lid 5 BW). De regels die van toepassing zijn op een zelfstandige (o.m. de afdeling over opdracht) bevatten minder duidelijke regels.

De kernvraag hier is of een bedrijf als Deliveroo een bezorgbedrijf is. Bij Deliveroo lijkt die vraag bevestigend te moeten worden beantwoord. Zij geeft immers opdracht tot bezorging en doet dat niet namens het restaurant. Gesteld kan dus worden dat de bezorger werkzaamheden verricht in het kader van het bedrijf van Deliveroo.6 Het is vervolgens de vraag of de bezorger voor de zorg voor zijn veiligheid afhankelijk is van Deliveroo. Blijkens het arrest Davelaar/Allspan is daartoe onder meer van belang de vraag in hoeverre Deliveroo invloed heeft op de werkomstandigheden van de bezorger en de daarmee verband houdende veiligheidsrisico’s. Interessant is dat Deliveroo veiligheidsvoorschriften oplegt en overeenkomt dat de bezorger steeds volgbaar is via gps. Daarnaast heeft Deliveroo mogelijk kennis die van belang kan zijn voor een veilige uitvoering van de opdracht (waar en wanneer vinden de meeste ongelukken plaats? Hoe kun je voorkomen daar slachtoffer van te worden?). Denkbaar is dat op basis van deze omstandigheden Deliveroo aansprakelijk kan zijn krachtens art. 7:658 lid 4 BW. Toch is voorzichtigheid geboden. Ook al kan Deliveroo een bezorger volgen via gps, betekent dit dan dat zij de bezorger ook kan behoeden voor een ongeval? In hoeverre zijn de met het verkeer verbonden risico’s überhaupt beïnvloedbaar door Deliveroo?

Dit doet de vraag rijzen wat nu precies het verschil bepaalt tussen Werkspot (geen aansprakelijkheid ex art. 7:658 lid 4), Charly Cares (wel aansprakelijk, maar alleen voor zover beïnvloedbaar) en Deliveroo (ook aansprakelijk waarbij de beïnvloedbaarheid wat eerder zou kunnen worden aangenomen). Kort gezegd, wanneer een platform zich meer als dienstverlener presenteert (type c), wordt het ook aannemelijker dat de werker in de uitoefening daarvan werkt en door het platform bovendien kan worden behoed voor gevaren die met deze dienst samenhangen.

In de overeenkomst is opgenomen dat de bezorger vrij is om de overeengekomen werkzaamheden naar eigen inzicht en zonder toezicht en leiding van Deliveroo uit te voeren. Wel is bedongen dat Deliveroo aanwijzingen en instructies kan geven omtrent het resultaat van de opdracht. Voor de toepasselijkheid van art. 6:170 lid 3 jo. lid 1 BW is echter voor het aannemen van ondergeschiktheid van belang of er instructiebevoegdheid ten aanzien van de opgedragen arbeid is. Het is onzes inziens twijfelachtig of daarvan sprake is; daarvoor zijn uiteindelijk de feiten mede bepalend.7 Dat sluit niet uit dat Deliveroo aansprakelijk kan zijn krachtens art. 6:171 BW. Een derde zou de bezorger namelijk als een hulppersoon ter uitoefening van het bedrijf van Deliveroo kunnen zien. In dat geval heeft de bezorger geen bescherming tegen een rechtstreekse claim (art. 6:170 lid 3 BW), maar denkbaar is dat de derde liever direct verhaal probeert te nemen op het platform. In de overeenkomst is bepaald dat in dat geval de bezorger aansprakelijk is en garandeert verzekerd te zijn voor onzorgvuldigheid bij de uitvoering van de dienst en dat de bezorger aansprakelijk is voor ieder verlies dat Deliveroo lijdt.